കൊറോണക്കാലം ഒരു അവലോകനം

" അല്ല ദിനേശാ , എന്തെന്നാ ഈ ക്വാറന്റീൻ !? "

" അത് കണാരേട്ടാ , ഈ കൊറോണ ഇള്ള ആള്ക്കാര് , അല്ലേൽ അയിന്റെ ലക്ഷണൊക്കെ  ഇള്ളോല്  ബാക്കി മൻഷൻമാര്ക്ക് അത് പകരാതിരിക്കാൻ പൊരേല് അടച്ചിട്ടിരിക്ക്ന്ന പരിപാട്യാണ് ക്വാറന്റീൻ "

" അത് ശരി. ഇവര്ക്കൊക്കെ  എന്തിനാ ഈനെ ഇത്തറ പേടി ? കൊറോണ അങ്ങ് വന്ന് പോട്ടേന്ന്, മ്മക്ക് ഈ പനിയൊക്കെ വരുമ്പോലെ. ഇനിക്ക് ഇതൊന്നും ഒരു പേടിയും ഇല്ല, ഹല്ല പിന്നെ "  

കണാരേട്ടനും, ദിനേശനും പീട്യേക്കോലായിൽ  തോളത്ത് കൈയൊക്കെയിട്ട് 'സാമൂഹിക അകലം' പാലിച്ചിരുന്നു സൊറ പറയുകയാണ്. മാസ്‌ക്കൊക്കെ ഇട്ടിട്ടുണ്ട് രണ്ടാളും. ന്നാലത്‌ താടിയിലും കഴുത്തിലും ആണെന്ന് മാത്രം.

**********************************************

‘ ലോക്ക്ഡൗൺ ’, ‘ ക്വാറന്റീൻ ’ :- കഴിഞ്ഞ മൂന്നുനാലു മാസക്കാലയളവിൽ നമ്മൾ പഠിച്ച പുതിയ വാക്കുകളാണിവ. കൊറോണ ഇന്ന് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അടിച്ചോടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും വിടാതെ പിന്തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അശ്രീകരം. വലിയവനെന്നു സ്വയം മേനി നടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന നമ്മളെയൊക്കെ കണ്ണുകൊണ്ടു കാണാനുള്ള വലിപ്പം പോലുമില്ലാത്ത ഒരു സൂക്ഷ്മാണു മുട്ടുകുത്തിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അതിശയോക്തിയില്ല.

അങ്ങനെ മൂന്നുനാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം നാട്ടിൽ ഒന്നുപോയി വന്നു. ട്രെയിനും , ബസ്സും ഓടിത്തുടങ്ങിയെങ്കിലും വഴിയെപ്പോകുന്ന കൊറോണയെ ഇങ്ങോട്ടു വിളിച്ചുവരുത്തണ്ടാലോന്നു കരുതി തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്ന് ഡ്രൈവ് ചെയ്താണ് പോയത്. പൊതുജനസമ്പർക്കം പരമാവധി ഒഴിവാക്കാനായി കഴിക്കാനുള്ള ഭക്ഷണവും വെള്ളവുമൊക്കെ കൈയിൽ കരുതിയാണ് യാത്ര ചെയ്തത്. ഒരു പത്തു മണിക്കൂറോളമെടുത്തു നാടെത്താൻ. നാലഞ്ചു ദിവസം നാട്ടിൽ ചെലവഴിച്ച് വീണ്ടും തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് തിരിച്ചു. വഴിയിലൊക്കെ ആളുകൾ നിരത്തിൽ ഇറങ്ങിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. ചായക്കടകളിൽ കൂട്ടം കൂടി നിന്ന് ചായകുടിക്കുന്നവർ, കടത്തിണ്ണയിൽ ചുമ്മാ ഇരുന്നു വർത്താനം പറയുന്നവർ. സാമൂഹിക അകലമൊക്കെ പലരും മറന്നു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എല്ലാം ഒരു പ്രഹസനമെന്ന കണക്കെ.

നാല് മാസത്തോളമായി തിരുവനന്തപുരത്ത് ഇങ്ങനെ അടച്ചിരിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്. സാധാരണയായി ഓഫീസിൽ പോകാൻ മടിപിടിച്ചിരിക്കുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പൊ എങ്ങനെയേലും ഓഫീസ് തുറന്നിരുന്നേൽ എന്നാണ് ആലോചന. ഇടയ്ക്കൊന്ന് തുറന്നിരുന്നു എന്നാൽ സമീപ പ്രദേശം കണ്ടൈൻമെൻറ് സോണായതിനാൽ വീണ്ടും അടച്ചു. ലോക്ക് ഡൗൺ കാലത്തെ ഒറ്റക്കുള്ള ജീവിതം പരമ ബോറായിത്തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ലോക്ക് ഡൗൺ  രണ്ടു വശമുള്ള നാണയമാണ്. ഒരു വശത്ത് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ആയി ജീവിച്ചു പഠിക്കാനുള്ള അവസരം കൈ വന്നിരിക്കുന്നു. പുതിയ ഹോബികളും, ശീലങ്ങളും വളർത്താനുള്ള അവസരം, ഒപ്പം ജോലിത്തിരക്കുകളിൽ നിന്നുള്ള ചെറിയൊരു ഇടവേളയും. എല്ലാം സ്വയം ചെയ്തു പഠിക്കാൻ കഴിയുന്നു. ഒറ്റക്ക് ജീവിക്കുന്നു, ഒറ്റക്ക് ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നു. സ്വയം മനസ്സിലാക്കാനും, സ്വയം സ്നേഹിക്കാനും പഠിക്കുന്നു. സമൂഹ ജീവിയിൽ നിന്നും, നാല് ചുമരുകൾക്കിടയിലേക്ക് ഒതുങ്ങിയ  മാറ്റം തുടക്കത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പലർക്കും പ്രയാസമായിരിക്കാം. ജീവിതം അങ്ങനെയാണ്. അത് നമ്മളെ ഒരിക്കലും ചിന്തിക്കാത്തിടത്തു കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നു. 

എന്നാൽ മറുവശത്ത് , തൊഴിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടവർ, കൂലിയില്ലാത്ത ദിവസ വേതനക്കാർ, ഒരു നേരത്തെ ഭക്ഷണത്തിനു പോലും വകയില്ലാത്തവർ, എല്ലാം നഷ്ട്ടപെട്ട് ജന്മനാട്ടിലേക്കുള്ള പ്രയാണത്തിനിടെ റെയിൽവേ ട്രാക്കുകളിലും, നടുറോഡുകളിലും ജീവിതം ഹോമിച്ചവർ, കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് അകന്നു  കഴിയേണ്ടി വരുന്നവർ, മാസങ്ങളായി നാട് കണ്ടിട്ടില്ലാത്തവർ, ഉള്ളതെല്ലാം വിറ്റുപെറുക്കി വലിയ പ്രതീക്ഷയിൽ വിദേശത്തേക്ക് വിമാനം കയറി അവസാനം ഒന്നുമില്ലാതെ തിരിച്ചു വരേണ്ടി വരുന്ന പ്രവാസികൾ, ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയ, ബംഗാളികൾ എന്ന് നമ്മൾ വിളിക്കുന്ന അതിഥി തൊഴിലാളികൾ. ലോക്ക്ഡൗണിന്റെ മറുവശം അത്യന്തം ശോകമൂകമാണ്. ഇതിനിടയിൽ കമ്മ്യൂണിറ്റി കിച്ചണിലെ ചോറും സാമ്പാറും പോരായെന്നു വാശിപിടിച്ച അതിഥി തൊഴിലാളികൾക്ക് ഇഷ്ട ഭക്ഷണം എത്തിച്ചു കൊടുക്കാനോടുന്ന മലയാളി ഒരുവശത്ത്, എന്നാൽ മണലാരണ്യത്തിലെ ലേബർ ക്യാമ്പുകളിൽ കുബ്ബൂസും , പച്ചവെള്ളവും കുടിച്ചു വയറു നിറക്കുന്ന  മലയാളി മറുവശത്ത്. 

“ രണ്ടു നാലു ദിനംകൊണ്ടൊരുത്തനെ തണ്ടിലേറ്റി നടത്തുന്നതും ഭവാൻ, മാളികമുകളേറിയ മന്നന്റെ തോളിൽ മാറാപ്പു കേറ്റുന്നതും ഭവാൻ‍ ”- ലോകം കീഴ്മേൽ മറിയുകയാണ്. മലയാളികൾ പുതിയ ശീലങ്ങൾ പഠിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പണ്ട് ചെറിയൊരു തുമ്മൽ വന്നാൽ പോലും മൾട്ടി സ്പെഷയാലിറ്റി ആശുപത്രിയികളിലേക്ക്  ഓടിയവർ  ഇന്ന് ആശുപത്രികളെ  ആവശ്യത്തിനുമാത്രം ഉപയോഗിക്കിക്കാൻ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പലരും ആദ്യമായി പ്രൈമറി ഹെൽത്ത് സെന്ററുകളെയും മറ്റും ആശ്രയിച്ചും തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

പുതിയ സാമ്പത്തിക ശീലങ്ങളും നമ്മൾക്കിടയിലേക്ക് വേരൂന്നിയിരിക്കുന്നു. ഒന്നോ രണ്ടോ മാസം വരുമാനമില്ലാതായാൽ എന്തുചെയ്യണമെന്ന് വരെ നമ്മളിൽ പലരും ചിന്തിച്ചു പ്ലാൻ ചെയ്ത് തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ കാലത്തേതുപോലെ അടുക്കളത്തോട്ടങ്ങൾ വീണ്ടും മുളച്ചുപൊങ്ങി. പലരും ജൈവ കൃഷിയിലേക്ക് കടന്നു. ചക്കയായിരുന്നു നമ്മുടെ പ്രധാന ഇര. പ്ലാവിന്റെ തടിയൊഴികെ എല്ലാം നമ്മളെടുത്തു കറിയും , തോരനും വച്ചു. എന്തായാലും  തമിഴന്റെ പച്ചക്കറിവണ്ടി അതിർത്തികടന്നെത്തിയില്ലേലും രണ്ടുമൂന്നാഴ്ച്ചയൊക്കെ ഇനി നമുക്ക് പിടിച്ചു നിൽക്കാം എന്ന് തോന്നുന്നു. വീട്ടിൽ വെറുതെയിരുന്ന് പലരും കുക്കിങ്ങും, ബോട്ടിൽ ആർട്ടും , ചിത്രം വരക്കാനും പഠിച്ചു. സ്‌കൂൾ ക്‌ളാസുകൾ ഓൺലൈനായി. മദ്യശാലകൾ അടഞ്ഞു കിടന്നതിനാൽ കേരളത്തിൽ മദ്യത്തിന്റെ ഉപഭോഗം പണ്ടത്തേതിനേക്കാൾ ഒത്തിരി കുറഞ്ഞു എന്നത് ആശ്വാസകരമാണ്. അതിനിടയിൽ വന്ന BEVQ ആപ്പ് , പലരെയും ആപ്പിലാക്കി. മുടിയും , താടിയും നീട്ടിവളർത്തിയ ന്യൂജൻ പിള്ളേരെ കുറ്റം പറഞ്ഞവർ പോലും , ബാർബർ ഷോപ്പുകളിൽ കയറാനുള്ള പേടിയിൽ  ഹിപ്പിയും , ഫ്രഞ്ച്  ബിയേർഡും ആയി നടക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒരു ചെറിയ വൈറസ് വന്നാൽ മാറി മറയുന്നതാണീ ലോകം എന്ന വലിയ പാഠം നാമോരോരുത്തരും പഠിച്ചു. 

ലോക നേതാവെന്നഹങ്കരിച്ച അമേരിക്ക വരെ വൻ സാമ്പത്തിക ഞെരുക്കത്തിൽ നട്ടം തിരിഞ്ഞു. രണ്ടു മാസം അടച്ചിട്ടാൽ തീരാവുന്നതേയുള്ളൂ ഏതൊരു രാജ്യത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വം. ലോക സമവാക്യങ്ങൾ മാറിമറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ലോകത്തെ മലിനീകരണ തോത് കുറഞ്ഞു എന്നുള്ളതാണ് ഇക്കാലയളവിൽ ആശ്വാസത്തിന് വകനൽകുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം. തൽഫലമായി ഓസോൺ പാളിയിലെ വിള്ളലുകൾ പലതും അടഞ്ഞു എന്ന് ലോക മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു കഴിഞ്ഞു.

സൂപ്പർ ഹീറോസ് എന്നാൽ നമക്കിക്കാലമത്രയും സൂപ്പർ മാനും, സ്പൈഡർ മാനും ഒക്കെയായിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയൊരുകൂട്ടം സൂപ്പർ ഹീറോകളെയാണ് നമ്മളീ കോവിഡ് കാലത്തു കണ്ടത്. ഡോക്ടർമാരും , നേഴ്‌സുമാരുമടങ്ങിയ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരായിരുന്നു അവർ. സ്വന്തം ആരോഗ്യത്തെയും , കുടുംബത്തെയും മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ടു അവർ നമുക്കുവേണ്ടി കൊറോണയെ നേരിടുന്നു. PPE കിറ്റിനുള്ളിലെ ചൂടിൽ ഉരുകിയൊലിച്ചു കൊണ്ട്  രാത്രിയും പകലുമെന്നില്ലാതെ അവർ ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ കോവിഡ് കാലം കഴിഞ്ഞാൽ പതിവുപോലെ നമ്മൾ അവരെ മറക്കും. വെളുത്ത കുപ്പായമണിഞ്ഞ മാലാഖമാരുടെ വീട്ടിൽ അടുപ്പെരിയുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം വീണ്ടും അവശേഷിക്കും. നിപ്പാനന്തരം സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ നമുക്കറിവുള്ളതാണ്. എന്തൊരു നന്ദികെട്ട ലോകം.

കോവിഡ് കാലത്തെ സുത്യർഹസേവനത്തിന്  ഓർമ്മിക്കപ്പെടേണ്ട മറ്റൊരു കൂട്ടരാണ് നമ്മുടെ സ്വന്തം പോലീസുകാർ. പൊരിവെയിലത്തും, മഴയത്തും കൊറോണയെക്കാൾ ഭീകരരായ കൊറേയെണ്ണത്തിനെ സാമൂഹിക അകലം പാലിക്കാനും, വീട്ടിലിരിക്കാനും പഠിപ്പിച്ച പോലീസുകാർ പ്രത്യേകം കയ്യടി അർഹിക്കുന്നു. സുഹാസിനേയും , നൂഹിനെയും , അദീല അബ്‌ദുള്ളയെയും പോലെയുള്ള ജില്ലാധികാരികളും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവനകളാൽ വേറിട്ടുനിന്നു. ലോക്ക്ഡൗൺ കാലത്ത്  നമ്മളെല്ലാം സുരക്ഷിതരായി വീട്ടിൽ ഇരുന്നപ്പോഴും, നമുക്ക് വേണ്ടി ജോലിക്കിറങ്ങിയ, മറ്റാരാലും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയ ചിലരുണ്ട്. മുകളിലത്തെ സൂപ്പർ ഹീറോസിന്റെ താഴെയോ അതല്ലെങ്കിൽ അവർക്കൊപ്പമോ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെടേണ്ടവർ. കൊറോണ ഭയം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും നമുക്കുവേണ്ടി പച്ചക്കറി , പലവ്യഞ്ജനക്കടകൾ തുറന്നിട്ടവർ, അന്യദേശത്തു ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയവരെ ഊട്ടിയ ഹോട്ടലുകാർ, ഡെലിവറി ബോയ്സ് , കോവിഡ് വളണ്ടിയർമാർ, പെട്രോൾ പമ്പ് ജീവനക്കാർ,  IT ജീവനക്കാർ , ബാങ്ക് എംപ്ലോയീസ്. അങ്ങനെ നാം വീട്ടിൽ ഇരുന്നപ്പോഴും നമുക്കുവേണ്ടി  റോഡിലിറങ്ങിയ എത്രയോപേർ. ഒപ്പം സാമൂഹിക അകലം പാലിച്ചും , പുറത്തിറങ്ങാതെ വീട്ടിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടും നമ്മളോരോരുത്തരും സൂപ്പർ ഹീറോകളായി. ഇതിന്റെകൂടെ  ഇച്ഛാശക്തിയുള്ള ക്രിയാത്മക ഭരണ നേതൃത്വവും ചേർന്നപ്പോൾ കേരളം ലോകത്തിനു തന്നെ അഭിമാനമായി മാറി. ലോകമാധ്യമങ്ങൾ നമ്മളെ വാഴ്ത്തി. മറ്റിടങ്ങളിൽ കോവിഡ് നിരക്കുകൾ റോക്കറ്റുപോലെ ഉയർന്നപ്പോഴും, കേരളത്തിൽ കാഷ്വാൽറ്റി നിരക്ക് കുറക്കാൻ നമ്മുടെ സൂപ്പർ ഹീറോസിന് സാധിക്കുന്നു. 

ലോക്ക്ഡൗൺ നിബന്ധനകൾ കുറച്ചുകൊണ്ട് രാജ്യം പഴയ സ്ഥിതിയിലേക്ക് മാറാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത്. കൊറോണ കേസുകൾ കൂട്ടുന്നുണ്ടങ്കിലും ഇനിയുമേറെക്കാലം അടച്ചിടുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെയും , സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും ധനസ്ഥിതിക്ക് അഭികാമ്യമല്ല.  അൺലോക്ക് നിർദേശങ്ങൾ ഇതിനകം വന്നുകഴിഞ്ഞു, എന്നാൽ ലോക്ക്ഡൗൺ  എടുത്തുകളയുക എന്നാൽ, കൂട്ടത്തോടെ വെളിയിലിറങ്ങാനുള്ള സ്വാതന്ത്രമല്ല എന്ന് നാം മനസ്സിലാക്കണം. കൊറോണയോടൊപ്പം ജീവിക്കലാണ് ഇനിയുള്ള വെല്ലുവിളി. സാമൂഹിക അകലം പാലിച്ചും, വ്യക്തിശുചിത്വം പാലിച്ചും മുന്നോട്ടുപോയില്ല എങ്കിൽ നമ്മെ കാത്തിരിക്കുന്നത് വലിയൊരു ദുരന്തമാകും. എല്ലാ കരിനിഴലുകളും മാറി പുതിയൊരാകാശം നമുക്ക് മുന്നിൽ തുറക്കുന്ന ദിനങ്ങൾക്കായി കാത്തിരിക്കാം. 

**********************************************

ഫോൺ നീട്ടി ബെല്ലടിക്കുന്നു, ഇതാരാണാവോ ഈ നട്ടപ്പാതിരക്ക്. 

" ഹാലോ ദിനേശനല്ലേ ?, ഞാൻ മെംബറാ "

" എന്താ മെമ്പറെ ഈ നട്ടപ്പാതിരക്ക് ? "

" കുന്നുമ്മലെ കണാരേട്ടൻ കൊറോണ പിടിച്ച് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അഡ്മിറ്റ് ആണ്. കാര്യം ഒരിച്ചിരി സീരിയസ്സാ, വെന്റിലേറ്റർ വച്ചാണ് ഇപ്പൊ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നത്. അയാളുമായിട്ടുള്ള പ്രൈമറി കോൺടാക്ട് നിങ്ങൾ ഒരാള് മാത്രമാണ്.  വീട്ടീന്ന് പുറത്തിറങ്ങരുത്. ഒരു ആംബുലൻസ് അങ്ങോട്ട് അയക്കുന്നുണ്ട്. മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ പോയി ഒന്ന് കോവിഡ് ടെസ്റ്റ് ചെയ്യണം "

" ഹലാക്കിലെ അവിലുംകഞ്ഞി, ഏതു നേരത്താണ് പടച്ചോനേ അങ്ങാടീലേക്ക് എറങ്ങാൻ തോന്നിയത്, പൊരേൽ തന്നെ ഇര്ന്നാ മത്യാര്ന്ന് ..!! "

ആ സമയം, കഴുത്തിൽക്കെട്ടി അഴിച്ചിട്ട മാസ്ക്ക് വരാന്തയുടെ മൂലക്കിരുന്നു അയാളെ നോക്കി ചിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

- ശുഭം -

#breakthechain #stay_home_stay_safe #we_shall_overcome

Together we will survive..!!

അങ്ങനെ ഒരു കൊറോണക്കാലത്ത്

"ചേട്ടാ , പയറ് രണ്ടു കിലോ , പരിപ്പ് ഒരു കിലോ , ഒരു കിലോ അവിൽ , ഒരു കിലോ ശർക്കര , പിന്നെ രണ്ട് രാധാസും."

സ്ഥിരമായി കാൽക്കിലോ പയറും പരിപ്പും തികച്ചു വാങ്ങാത്ത ഞാൻ കിലോക്കണക്ക് പറഞ്ഞതുകൊണ്ടാണോ എന്നറിയില്ല ബില്ലടിക്കാനിരുന്ന ചേട്ടൻ എന്നെ അത്ഭുതപരതന്ത്രനായി ആകെയൊന്നു നോക്കി.

"അത് പിന്നെ സേട്ടാ , കൊറോണയൊക്കെയല്ലേ, പോരാത്തതിന് ലോക്ക് ഡൗണും, ഒന്ന് രണ്ടാഴ്ചത്തേക്കുള്ളത് ഇരിക്കട്ടേന്ന് കരുതി"

ബില്ല് വാങ്ങിയിറങ്ങുമ്പോൾ പുറകിൽ ഒരുമീറ്റർ ഇടവിട്ടു ക്യൂ  നിൽക്കുന്നവരുടെ ബഹളം അങ്ങ് ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തിയിരുന്നു.

കേരളക്കരയിൽ എല്ലാവർഷവും എന്തെങ്കിലുമൊന്ന് ബ്രേക്കിംഗ് ന്യൂസാവാതെ പോയിട്ടില്ല. നിപ്പയ്ക്കും, രണ്ടുതവണ വന്നിട്ടുപോയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനും ശേഷം ഇത്തവണത്തെ സ്പെഷ്യൽ കൊറോണയാണ്. കേൾക്കാൻ നല്ല ഇമ്പമുള്ള പേരാണെങ്കിലും, അളിച്ചിരി പെശകാണെന്നത് കാലം തെളിയിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ചൈനയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ഇറാനിലും , ഇറ്റലിയിലും സുഖവാസം കഴിഞ്ഞു പുള്ളി ഇപ്പൊ കേരളത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നത്രെ.

എന്തായാലും ഓഫീസ് അടച്ചു. തിരുവനന്തപുരത്തു കൊറോണക്കാലത്ത്  ഒറ്റയ്ക്ക് താമസിച്ചു കൊണ്ട്  അതിജീവിക്കാൻ  ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് മനസ്സുപറഞ്ഞു. എന്നാൽ വീട്ടിൽ പോയേക്കാം എന്നും കരുതി ബാഗും പാക്ക് ചെയ്തു നിൽക്കുകയായിരുന്നു ഞാൻ. സഹ പണിയനായ കിരൺ എന്തായാലും നാട്ടിൽ പോകാൻ പ്ലാൻ ഇട്ടു കഴിഞ്ഞു, അവന്റെ കൂടെ പോകാമെന്നു ഞാനും കരുതി.  കൊറോണയെ ഇങ്ങോട്ടു വിളിച്ചുവരുത്താതിരിക്കാനും, മറ്റുള്ളവർക്ക് ദാനം കൊടുക്കാതിരിക്കാനും വേണ്ടി തിരുവനന്തപുരം മുതൽ കോഴിക്കോട് വരെ വഴിയിലെവിടെയും നിർത്താതെ വണ്ടി ഓടിച്ചു പോകാമെന്നാണ് കരുതിയത്. യാത്രക്കുള്ള ഫുൾ ഡേയ് മീലും , വെള്ളവും എല്ലാം തന്നെ പാക്ക് ചെയ്തിരിക്കുമ്പോഴാണ്  ഇടിത്തീപോലെ ലോക്ക് ഡൗൺ അനൗൺസ്‌മെന്റ് വന്നത്. ഒപ്പം ഹെഡ് ക്വാർട്ടേഴ്‌സ് വിട്ടു പുറത്തു പോകരുതെന്ന് ഓഫിസിൽ നിന്നുള്ള ഓർഡറും. ഇനിയിപ്പം എന്ത് ചെയ്യാനാ, വല്ലോം വെച്ചുണ്ടാക്കി ഇവിടെ തന്നെയങ്ങു കൂടുക. അത്ര തന്നെ. എന്തായാലും നാടിനു വേണ്ടിയല്ലേ, നാട്ടുകാർക്ക് വേണ്ടിയല്ലേ. വീട്ടിലെ ചുമരിലെ ഫോട്ടോ ഫ്രയിമിൽ കേറുന്നതിലും നല്ലതു കുറച്ചീസം അടങ്ങി ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നതല്ല ?

അങ്ങനെ ആ വിജ്രംഭിത വൈകുന്നേരത്തിൽ മാർജിൻ ഫ്രീയിൽപ്പോയി ഒന്ന് രണ്ടാഴ്ചത്തേക്കുള്ള അത്യാവശ്യ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി വച്ചു. വീട്ടിൽ പ്രധാനമായും കുക്കിങ് നടക്കുന്നത് വീക്ക് എൻഡിലാണ്. അല്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിൽ പകൽ ഓഫീസിൽ നിന്ന് കഴിക്കും. രാത്രി വല്ല ഓട്സോ, കോൺ ഫ്ലാക്‌സോ, ബ്രെഡ് ഓംലെറ്റോ വച്ചങ്ങു അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്യും.  "ഓ ..!, കുട്ടി മോഡേൺ ഡയറ്റ് ആണല്ലേ ഫോളോ ചെയ്യുന്നത് ? " എന്ന് ഡൌട്ട് അടിച്ചെങ്കിൽ തെറ്റി. അത് വെറും തെറ്റിദ്ധാരണ മാത്രമാണ്. വേറൊന്നുമല്ല ഓഫിസിൽ നിന്ന് വന്നതിനു ശേഷം ഫുഡ് ഉണ്ടാക്കാനുള്ള മടി ഒന്നുകൊണ്ടു മാത്രമാണ് ഇപ്പരിപാടി.

ലോക്ക് ഡൗൺ ദിനങ്ങൾ അഞ്ചെട്ടെണ്ണം കഴിഞ്ഞു. ഒറ്റക്കിരുന്നു ബോറടിച്ചു തുടങ്ങി. ലാപ്ടോപ്പിലെ മൂവി ഫോൾഡർ പൊടി തട്ടിയെടുത്തു. സിനിമ കാണലും , വീട്ടിൽ ഫോൺ വിളിക്കലും, ഫുഡ് അടിക്കലുമല്ലാതെ വേറെ ഒരു പണിയുമില്ല. സമയം കൊല്ലാൻ ഇനി ഓപ്ഷനുകൾ ഒന്നുമില്ല. ബോറടി ജീവിതത്തിൽ അല്പമൊരാശ്വാസം കുക്കിങ് ആണ്. പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഓരോന്നോരോന്നായി നടത്തി നോക്കി. എന്തായാലും ശൈശവാവസ്ഥയിലുള്ള എൻ്റെ കുക്കിങ്  സ്‌കിൽസ് അൽപ്പം മെച്ചപ്പെടാൻ  ഈ ലോക്ക് ഡൗൺ പീരീഡ് സഹായകമായി എന്ന് പറഞ്ഞാൽ തെറ്റില്ല. എന്നാലും ഡെയിലി മൂന്നു നേരത്തെ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്നത് ഇച്ചിരി പാടുള്ള പണിതന്നെയാണ്. വീട്ടിൽ ദിവസവും മൂന്നുനേരം വെച്ചുവിളമ്പുന്ന അമ്മയെ സമ്മതിച്ചു കൊടുത്തേ മതിയാവൂ. ഇത്തരം വെളിപാടുകളുടെ ദിനങ്ങൾ കൂടിയാണ് കടന്നു പോയത്.

കൊറോണക്കാലത്തു കൂട്ടം കൂടി പാത്രം മുട്ടി ഘോഷയാത്ര നടത്തി, അങ്ങ് നോർത്ത് ഇന്ത്യയിൽ. ബിവറേജിൽ കൂട്ടം കൂടി ക്യൂ നിന്ന് അടിയുണ്ടാക്കിയും, കൊറോണയെ വഴിയിൽ ചെന്ന് വിളിച്ചോണ്ട് വരാൻ, ലോക്ക് ഡൗൺ കാലത്തു വണ്ടിയുമെടുത്തു റോട്ടിൽ ഇറങ്ങിയും, ഹോം ക്വാറന്റീനിൽ കിടന്നു ബോറടിച്ചപ്പോൾ ബന്ധുക്കളെ കാണാൻ നാട്ടുമൊത്തം കറങ്ങിയും, നമ്മൾ മലയാളികളും മാതൃകയായി. പ്രളയക്കാലത്തു ഹെലികോപ്റ്ററിൽ ലിഫ്റ്റ് അടിച്ച ടീമാണ്. ഇങ്ങനെയൊന്നും കാണിച്ചു കൂട്ടിയില്ലെങ്കിലേ അത്ഭുതമുള്ളൂ. നാടുമൊത്തം കറങ്ങി നടന്നിരുന്ന സോ കോൾഡ് റൈഡേഴ്‌സ് ത്രോ ബാക്ക് പിക്‌സ് പോസ്റ്റ് ചെയ്തു ആത്മനിർവൃതി കണ്ടെത്തി. വർക്ക് ഫ്രം ഹോം എന്നാൽ വീട്ടിലെ വർക്ക് ചെയ്യൽ ആണോയെന്ന് ടെക്കികൾ. കോൺഫറൻസ് കോളിൽ പിള്ളേരെയും കൂടെ കൂട്ടി ചിലർ. പലരും വീട്ടിലെ അടുക്കള ആദ്യമായി കണ്ടതുപോലെയാണ്. മുൻപ് ശ്രദ്ധിക്കാൻ സമയം കിട്ടാഞ്ഞതുകൊണ്ടാവും. മാരീ ഗോൾഡിലെ തുളയെണ്ണിയും, മാഗീ നൂഡിൽസിന്റെ മടക്ക് നിവർത്തിയും പലരും സമയം കളഞ്ഞു. സീരിയലുകൾ നിർത്തിയതിനാൽ അമ്മായിയമ്മപ്പോരിനും, കുശുമ്പുപറച്ചിലിനും ഇച്ചിരി കുറവ് വന്നിട്ടുണ്ട് നാട്ടിൽ. അല്ലേൽ പടിപ്പുരവീട്ടിലെ പദ്മാവതിയും,  ദീപ്തി IPS -ഉം,  ജാനിക്കുട്ടിയുമൊക്കെയായിരുന്നു വീട്ടമ്മമാരുടെ വൈകുന്നേരങ്ങളിലെ ചിന്താ വിഷയം.

ഇന്ന് എൻ്റെ ജന്മദിനമാണ്. സാധാരണ പിറന്നാൾ ആഘോഷങ്ങൾ പതിവില്ലെങ്കിലും ഒരു ഗ്ലാസ് പായസമോ , മധുരമോ അന്നേ ദിവസം കഴിക്കാറുണ്ട് . ലോക്ക് ഡൗൺ ആണെങ്കിലും ഇത്തവണ അതിനു മുടക്കമൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. രാവിലെ ചായക്ക്  വാങ്ങിച്ച പാലിൽ , അടുക്കളയിൽ പകുതി ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്ന പായസം മിക്സെടുത്തിട്ട്  അതങ്ങട് ഉണ്ടാക്കി. ഒറ്റക്കിരിക്കുമ്പോഴും , ഒറ്റയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുമ്പോഴുമാണ് നമ്മൾ നമ്മളെ തിരിച്ചറിയുന്നതും, സ്വയം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും. അങ്ങനെ ഇത്തവണത്തെ പിറന്നാൾ അത്തരം തിരിച്ചറിയലിന്റെ വേളകൂടിയായി മാറി. പിറന്നാൾ ആശംസകൾ നേർന്ന എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടവരും ആ വേള ഒന്നുകൂടി മധുരതരമാക്കി മാറ്റി.

ഇതല്ല ഇതിനപ്പുറം ചാടിക്കടന്നവരാണ് നമ്മൾ. നിപ്പയെ , കപ്പ പോലെ മൂടോടെ പിഴുതെടുത്തിട്ടുണ്ട്. വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനെ മനക്കരുത്തുകൊണ്ട് നേരിട്ടവരാണ്. ഇനി കൊറോണയല്ല അതുപോലത്തെ കൊറേയെണ്ണം വന്നാലും നമ്മള്  മുട്ടുമടക്കില്ല. 56 ഇഞ്ച് നെഞ്ചുകാരനും , ഇരട്ടച്ചങ്കനും മുന്നിൽനിന്ന് നയിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ എന്തിനു പേടിക്കണം. അതിജീവിക്കും ഇതിനെയും നമ്മൾ. സ്വയം സുരക്ഷിതരായി വീട്ടിൽ ഇരിക്കുകയും, അതുവഴി വഴി മറ്റുള്ളവരെ സുരക്ഷിതരാക്കി നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വീരോചിത പ്രവൃത്തി തന്നെയാണ് അറിയാതെയാണെങ്കിലും നമ്മൾ ഓരോരുത്തരും ചെയ്യുന്നത്. അത് തുടരുക. സംസ്ഥാന - കേന്ദ്ര സർക്കാർ നിർദേശങ്ങൾ പാലിക്കുക. അനാവശ്യമായി വെളിയിൽ ഇറങ്ങാതിരിക്കുക. ലോക്ക് ഡൗൺ സമയം ക്രിയാത്മകമായി ചെലവഴിച്ചാൽ അനാവശ്യ  വിരസത ഒഴിവാക്കാനാകും. പഴയ ഹോബീസ് പൊടി തട്ടിയെടുക്കാം,  ഒപ്പം പഴയ പുസ്തകങ്ങളും. വായനാ ശീലം പുനരാരംഭിക്കാം, കുംടുംബത്തോടൊപ്പം മൊബൈലും, ടീവിയും മാറ്റിവച്ചു കഥ പറഞ്ഞിരിക്കാം. എല്ലാം നല്ലതിനാവട്ടെ.  ഈ സമയവും കടന്നു പോകും

 this too shall pass..!!

#breakthechain #stay_home_stay_safe #we_shall_overcome

മിഷൻ മരുത്വാമല

"I am sorry ..!! , മെഡിക്കൽ സയൻസിനു ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നതിന്റെ മാസ്‌സിമം ഞങ്ങൾ ചെയ്തു കഴിഞ്ഞു, its fate, ഒരുപക്ഷെ കുറച്ചുകൂടി നേരത്തെ എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ..!!"

ഓപ്പറേഷൻ തീയേറ്ററിൽ നിന്നിറങ്ങിയ ഡോക്ടർ നിർവികാരതയോടെ പറഞ്ഞു തീർത്തു

"ഡോക്ടർ , ഇനിയെന്തെങ്കിലും മിറാക്കിൾ ? "

"അതെ , ഇനിയെന്തെങ്കിലും മിറാക്കിൽ സംഭവിച്ചാലേ  രക്ഷപ്പെടാൻ ഒരല്പമെങ്കിലും സാധ്യതയുള്ളൂ,  ഒരുവഴിയുണ്ട് പക്ഷെ അതല്പം കഠിനമാണ് "

"എന്താണ് ഡോക്ടർ എന്തുണ്ടെങ്കിലും നമുക്ക് ചെയ്യാം, "

" അങ്ങ് ദൂരെ ദ്രോണഗിരിയിൽ പോയി കുറച്ചു മരുന്നുകൾ കൊണ്ട് വരണം , പക്ഷെ പെട്ടന്ന് വേണം , ഓരോ നിമിഷവും നമുക്ക് വിലപ്പെട്ടതാണ് "

ഡോക്ടർ മരുന്നിന്റെ പ്രെസ്ക്രിപ്ഷൻ രാമന് കൈ മാറി 

"ദ്രോണഗിരിയിലേക്ക് ദിവസങ്ങളുടെ യാത്രയുണ്ട്, മാത്രവുമല്ല കൂടെയുള്ള ഒട്ടുമിക്കവനും പാസ്പോർട്ടില്ല, ഒരാവേശത്തിനാണ് ലങ്കയിലേക്ക് ചാടിക്കേറി വന്നത്, ഇനിയിപ്പോ മരുന്നുപറിക്കാൻ വല്ലവനേയും ഇന്ത്യയിലോട്ടു വിട്ടാൽ, ലങ്കൻ ഇമ്മിഗ്രേഷൻ ഡിപ്പാർട്മെന്റ് തിരിച്ചു കേറ്റുമോ എന്നും അറിയില്ല.! "

എന്ത് ചെയ്യും ആലോചിച്ചിട്ട് ഒരെത്തും പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. തല പെരുത്തപ്പോൾ രാമൻ ഒരു ചായ കുടിക്കാൻ പുറത്തേക്കിറങ്ങി.  ആ സമയത്താണ്  ഗോങ്ങാല പർവതത്തിൽ ട്രെക്കിങ്ങിനു പോയ ഹനുമാൻ തിരിച്ചെത്തിയത്.

"ആരാടാ ഈ പണി ചെയ്തത് , ഒറ്റയൊരുത്തനെയും ഞാൻ വെറുതെ വിടില്ല" വിവരമറിഞ്ഞ ഹനുമാൻ അലറി 

"കുഞ്ഞേ .. നീയൊന്നു പൊടിക്കടങ്ങ്, ഞങ്ങടെ കൊച്ചുമോൻ  മേഘനാഥന് ഒരു കൈയബദ്ധം പറ്റിയതാ" വിഭീഷണൻ ഹനുമാനെ അനുനയിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഹനുമാനെ മയത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു ധരിപ്പിച്ചു.

"എന്തായാലും നടന്നത് നടന്നു, നമുക്ക് ലക്ഷ്മണനെ രക്ഷിക്കണമെങ്കിൽ ദ്രോണഗിരിയിൽ പോയി കുറച്ചു മരുന്ന് പറിച്ചോണ്ട് വരണം, അതിനു നീ പോയെ മതിയാകൂ, നിനക്കാവുമ്പോ പണ്ട്  ലോങ്ങ് ട്രിപ്പടിച്ച എക്സ്പീരിയൻസും ഉണ്ടല്ലോ ?  മൃതസഞ്ജീവനി , വിഷല്യകരണി , സന്താനകരണി, സവർണ്യകരണി  ഇതൊക്കെയാണ് ലിസ്റ്റിൽ ഉള്ളത്"

കലിയടങ്ങിയ ഹനുമാൻ മരുന്നുപറിക്കാൻ പോകാൻ റെഡിയായി. ഒറ്റയടിക്ക് ഒരു മലയോളം വലുതായി ലങ്കയിൽ നിന്ന് ടേക്ക്ഓഫ്  ചെയ്തു. മണിക്കൂറുകൾക്കകം  തന്നെ  ഹനുമാൻ ദ്രോണഗിരിയിലെത്തി മരുന്നിനായുള്ള തിരച്ചിൽ ആരംഭിച്ചു. സമയം കുറെ പോയതല്ലാതെ മൃതസഞ്ജീവനിയോ , മറ്റുമരുന്നുകളോ കണ്ട് പിടിക്കാൻ ഹനുമാനായില്ല.

"പുല്ല് ,  ഇവിടെമൊത്തം പുല്ലാണല്ലോ , മരുന്നൊന്നും കാണുന്നില്ല.  ഇനിയിപ്പോ എന്തോ ചെയ്യും?" ഒന്നും നോക്കിയില്ല ദ്രോണഗിരിയെ മൊത്തത്തിൽ പറിച്ചെടുത്ത് ഹനുമാൻ ലങ്കയെ ലക്ഷ്യമാക്കി പറന്നു. അതിനിടയിൽ പാർവ്വതത്തിന്റെ ചെറിയ കഷണങ്ങൾ അങ്ങിങ്ങായി മുറിഞ്ഞു വീണിരുന്നു.

ഇതുവരെ പറഞ്ഞത് ഫ്‌ളാഷ്ബാക്ക് , ഇനി കഥയിലേക്ക് വരാം.

സമയം : പുലർച്ചെ അഞ്ചു മണി 

സ്ഥലം : മാനവീയം വീഥി, തിരുവനന്തപുരം

വിജനമായ ആ തെരുവോരത്ത് സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റിന്റെ മങ്ങിയ വെളിച്ചത്തിൽ കുറച്ചുപേർ കൂട്ടംകൂടി നിൽക്കുന്നു. അവർ ആരെയോ കാത്തു നിൽക്കുകയാണെന്ന് തോന്നുന്നു. സമയം പോകപ്പോകെ അവരുടെ എണ്ണം കൂടി വന്നു. ഇരുട്ടിന്റെ കട്ടിയും , നിശബ്ദതയും അവിടെ ഒരു ഭീകര അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചു. 

സമയം അഞ്ചര. കൂട്ടം കൂടിനിന്നവർ നിർത്തിയിട്ട അവരവരുടെ വാഹനങ്ങളിലേക്ക് കേറി എൻജിൻ സ്റ്റാർട്ട് ചെയ്തു. തണുത്ത് നിശബ്ദമായ മാനവീയത്തെ ആ ശബ്ദം  കിടുകിടാ വിറപ്പിച്ചു. റോഡിലെ കരിയിലകൾ ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്നു. ചീവീടുകൾ കരച്ചിൽ നിർത്തി. ദൂരെ ചോലക്കാടുകളിൽ കുറുക്കൻ ഓരിയിട്ടു, നരിച്ചീറുകൾ നിയന്ത്രണം വിട്ടപോലെ പറന്നു. പൊടിപാറിച്ചുകൊണ്ട് വണ്ടികൾ വരിവരിയായി അതിവേഗം എങ്ങോട്ടോ പാഞ്ഞു പോയി.

"എൻ്റെ പൊന്നോ,  ഒരു വൺ ഡേ ട്രിപ്പടിച്ചതിന് ഇത്രക്കും വല്യ ബിൾഡ്അപ്പ് വേണോ ? ഒന്ന് മയത്തിൽ തള്ളിക്കൂടെ .!"

"ശരിയാണ് എൻ്റെ ഭാഗത്തും തെറ്റുണ്ട്, നേരെ ചൊവ്വെ കാര്യം പറഞ്ഞാൽ മതിയായിരുന്നു. ഇതിപ്പോ ഒരുമാതിരി സുധാകർ മംഗളോദയത്തിന്റെ നോവൽ പോലെ "

അപ്പൊ പറഞ്ഞു വരുന്നത് ഞങ്ങളുടെ മരുത്വാമല റൈഡിനെക്കുറിച്ചാണ്. ഇക്കഴിഞ്ഞ ഞായറാഴ്ച തിരുവനന്തപുരം സഞ്ചാരിയിലെ ഒരുകൂട്ടം ആളുകൾ ചേർന്ന് നടത്തിയ യാത്ര. അങ്ങ് ദൂരെ കന്യാകുമാരിക്കടുത്തുള്ള മരുത്വാമല അഥവാ മരുന്ത് വാഴ് മലയിലേക്ക്.

മരുത്വാമല -  കന്യാകുമാരിയിൽ നിന്ന് പത്തുകിലോമീറ്ററോളം മാറി, നഗർകോയിൽ -കന്യാകുമാരി ഹൈവേയിൽ നിന്ന് ഇടത്തോട്ടുമാറിയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം രാമ-രാവണ യുദ്ധത്തിനിടയിൽ മേഘനാഥന്റെ അസ്ത്രമേറ്റുവീണ ലക്ഷ്മണനെ രക്ഷിക്കാനായി ഹനുമാൻ  ദ്രോണഗിരി പർവ്വതവുമായി പോകുമ്പോൾ അതിൽ നിന്ന് അടർന്നു വീണുണ്ടായതാണത്രേ മരുത്വാമല. ഒരുപാട് ആയുർവേദ മരുന്നുകളുടെ കാലവറയാണത്രെ ഈ കുന്ന്. മരുത്വാമലയിലെ ഔഷധ സസ്യങ്ങളെകുറിച്ച് ഒരുപാട് പഠനങ്ങളും നടന്നുവരുന്നു.

രാവിലെ 5:30 -തോട് കൂടിയാണ് ഞങ്ങൾ മാനവീയത്ത് നിന്നും യാത്ര തിരിച്ചത്. ഇരുപത്തിനാലോളം പേരുണ്ടായിരുന്നു. എൻ്റെ സുഹൃത്തായ ആനന്ദിന്റെ കാറിലാണ് ഞാൻ കയറിയത്. ഒപ്പം ആനന്ദിന്റെ സഹധർമിണി അപർണ്ണയും, മറ്റൊരു സുഹൃത്ത് അരുണും , അവന്റെ സുഹൃത്ത് അചിത്രയും. ബ്രേക്ഫാസ്റ് കഴിക്കാതിരുന്നതിനാൽ എല്ലാവർക്കും നല്ല വിശപ്പുണ്ടായിരുന്നു. പോകും വഴി ബിസ്ക്കറ്റും , പഴവും കഴിച്ച് വിശപ്പടക്കി. അതിരാവിലെ ആയിരുന്നതിനാൽ റോഡിൽ ട്രാഫിക്ക് കുറവായിരുന്നു. സാധാരണയായി ബാലരാമപുരം - നെയ്യാറ്റിൻകര സ്ട്രെച്ചിൽ നല്ല ട്രാഫിക്ക് ബ്ലോക്ക് കുടുങ്ങേണ്ടതാണ്. പക്ഷെ കന്യാകുമാരി റോഡിൽ കുണ്ടിനും കുഴിക്കും ഒരു കുറവും ഇല്ലായിരുന്നു. മഹാബലി പാതാളത്തിൽനിന്നു വരുന്ന വഴിയാണിതെന്നു റോഡിലെ കുഴി കണ്ട ഏതോ ഒരുത്തൻ ഒരു ക്ളീഷേ കോമഡിയടിച്ചതു ഒരു അശരീരിയായി കാതിൽ മുഴങ്ങിയത് ഞാനോർക്കുന്നു. എട്ടുമണിയോടുകൂടി തന്നെ ഞങ്ങൾ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനത്തെത്തി.

ഏകദേശം 800 അടിയോളം ഉയരത്തിൽ , 625 ഏക്കറിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നതാണ് മരുത്വാമല. അതിരാവിലെയോ, വൈകുന്നേരമോ ഇവിടെ എത്തുന്നതാണ് ഉചിതം. പ്രത്യേകിച്ചും സൂര്യ ഉദയാസ്തമയങ്ങൾ അതിനുമുകളിൽ നിന്നുകാണുന്നത് നല്ലൊരു അനുഭവമായിരിക്കും എന്ന് തോന്നുന്നു. പിന്നെ വെയിലേറിയാൽ മുകളിൽ കയറുന്നത് കുറച്ച് ദുഷ്കരമാകും, പ്രത്യേകിച്ചും പോകും വഴിയേ  തണലായി ഒന്നും തന്നെയില്ലാത്തതുകൊണ്ട്.  മരുത്വാമല ഒരു ടൂറിസം ഡെസ്റ്റിനേഷൻ എന്നതിനപ്പുറം ഒരു തീർത്ഥാടനം കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ട്രെക്കിങ്ങിനായി ഇങ്ങോട്ടു വരുന്ന സഞ്ചാരികളോടൊപ്പം തന്നെ  ഒരുപാട് വിശ്വാസികളും ഇവിടേക്ക് ദിനംപ്രതി എത്തുന്നുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത്  അഗസ്ത്യമുനിയും, പരമാർത്ഥ ലിംഗേശ്വരരുമടക്കം  ഒട്ടനവധി ഋഷിവര്യന്മാരും, സന്യാസിമാരും വസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലമായിരുന്നു മരുത്വാമല. ഇന്നിവിടെ രണ്ടുമൂന്ന് അമ്പലങ്ങളും , ഒമ്പതോളം പുണ്യ തീർത്ഥങ്ങളും ഉണ്ട്.

മതമേതായാലും മനുഷ്യൻ നന്നായാൽ മതി എന്ന മഹത്സന്ദേശം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച നവോധാനനായകനും, സാമൂഹികപരിഷ്കർത്താവുമായ  ശ്രീനാരായണ ഗുരു വര്ഷങ്ങളോളം ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. ഗുരുദേവ ദർശനം പിൻതുടരുന്ന ഒട്ടനവധിപേർ ഇവിടെ തീർത്ഥാടകരാണ് വന്നെത്തുന്നുണ്ട്.

താഴെയുള്ള കടയിൽ നിന്ന് കുറച്ചു പഴം വാങ്ങിക്കഴിച്ചു. പലരുടെയും ആക്രാന്തം കണ്ടാൽ രണ്ടുദിവസമായി പട്ടിണി കിടന്നതുപോലെയായിരുന്നു. അവസാനം  ഒരു പഴക്കുലതന്നെ  കടയിലെ ചേട്ടൻ ഞങ്ങൾക്കെടുത്തു തന്നു. പഴത്തൊലി തിരിച്ചുകൊടുത്തു അമ്പതുപൈസ തിരികെവേണം എന്നുപറഞ്ഞവരും കൂട്ടത്തിൽ ഇല്ലാതില്ല.  ഏകദേശം എട്ടരയോടെ ഞങ്ങൾ മരുത്വാമല കയറാൻ തുടങ്ങി. തുടക്കത്തിൽ കുറച്ച് ദൂരം പടികൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഞങ്ങൾ കയറുമ്പോൾ ഒരുപാട് പേർ തിരിച്ചിറങ്ങി വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. കുറച്ചുകൂടെ നേരത്തെ വന്നിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായേനെ എന്നെനിക്ക് തോന്നി. ഈ പടികൾ ചെന്നുചേരുന്നത്  പരമാര്ഥലിംഗ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തേക്കാണ്. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ സന്ദർശത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ പണി കഴിപ്പിച്ചതാണീ പടികൾ. കരിങ്കൽ കെട്ടുകൾക്കുതാഴെ പാറകൊണ്ടുതന്നെ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രമാണിത്. അതിനുമുൻപിൽ പേരറിയാത്തൊരു തണൽമരം തലയുയർത്തിനിൽക്കുന്നു. മരുത്വാമലയുടെ ഒട്ടുമിക്ക ഭാഗങ്ങളും കരിങ്കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞതാണ്. മുകളിലേക്കുള്ള വഴിയും വലിയ പാറക്കല്ലുകൾ ഏറെയുള്ളതാണ്. പരമാര്ഥലിംഗ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുൻപായി ഒരു ചെറിയ ഹാൾ ഉണ്ട്. കുന്നിന്ചെരുവിൽ ആളുകൾക്ക് ധ്യാനിക്കാനായി ഉണ്ടാക്കിയത്. ഞങ്ങൾ വീണ്ടും മുകളിലേക്ക് കയറി.

കന്നഡ സംസാരിക്കുന്ന ഒരുകൂട്ടം യുവാക്കൾ കൈയിൽ വലിയ ചാക്കുകളുമേന്തി താഴേക്ക് വരുന്നുണ്ട്. കാവിമുണ്ടുപോലെയെന്തോ കഴുത്തിൽ ചുറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ഹനുമാൻ ഭക്തരാണെന്നു തോന്നുന്നു. കൈയിലെ ചാക്കിൽനിറയെ വഴിയിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച പ്ലാസ്റ്റിക് വേസ്റ്റുകളാണ്. ബുദ്ധിശൂന്യരായ സന്ദർശകർ വഴിയിൽ തള്ളിയ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് ബോട്ടിലുകളും, കവറുകളും ഇവർ ശേഖരിച്ചു താഴെ എത്തിക്കുകയാണ്. ഒപ്പം തന്നെ മറ്റുള്ളവരെ പ്ലാസ്റ്റിക്ക് വലിച്ചെറിയാതിരിക്കാൻ ബോധവൽക്കരണം നടത്തി ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. വളരെ നല്ലകാര്യം. അമ്പലത്തിൽപ്പോയി വഴിപാടുനേരുന്നതിലും, ശയനപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നതിലും എത്രയോ പുണ്യം കിട്ടുന്ന പ്രവർത്തി. അവരെ ദൈവം അനുഹ്രഹിക്കട്ടെ  

അല്പദൂരം പിന്നിട്ടാൽ മറ്റൊരു അമ്പലം കാണാം അതിനു താഴെ ഒരു ഒരു ചെറിയ ഹാളും മുകളിൽ ഒരു കൊടിമരവുമുണ്ട്. ആ ചെറിയ ഹാളിലെ വലിയ ജനാലയിലൂടെ നോക്കിയാൽ അങ്ങ് താഴെ പച്ചവിരിച്ച പാടങ്ങളും, പടിഞ്ഞാറുദൂരെ അറബിക്കടലും കാണാം. ട്രെക്കിങ്ങിനാണ് വന്നതെങ്കിലും പോകുംവഴി പല വിധ അമ്പലങ്ങളും , പ്രതിഷ്ഠകളും ഉള്ളതിനാൽ ഇത്തരം സ്ഥലങ്ങളിൽ ചെരുപ്പ് പുറത്തഴിച്ചുവെക്കാനും, നിശബ്ദത പാലിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കുക. 

സ്റ്റെപ്പുകൾ തീർന്നു. ഇനിയങ്ങോട്ടുള്ള വഴി കയറാൻ കുറച്ചു ബുദ്ധിമുട്ടേറിയതാണ്. കുത്തനെയുള്ള കയറ്റമാണ്. വഴിയായിട്ടൊന്നും കാണാനില്ല , പലയിടത്തും പാറയിൽ ദിശാസൂചികകൾ വരച്ചിട്ടുണ്ട് അത് നോക്കി പോയാൽ മതി. കുറെ വിദേശികൾ ഇറങ്ങിവരുന്നു. രാവിലെ സൂര്യോദയം കാണാൻ വന്നവരായിരിക്കാം. ഞങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലെ ചിലർ അവരുടെ കൂടെ ഫോട്ടോ എടുക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. വിദേശികളെ കാണാത്ത പുവർ കൺട്രി ഫെലോസ് ..! വിദേശരാജ്യങ്ങളായ ചെന്നൈ , ബാംഗ്ലൂർ , ശ്രീഹരിക്കോട്ട തുടങ്ങീ സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥിരം സന്ദശകനായതിനാൽ ഞാൻ അങ്ങോട്ട് തിരിഞ്ഞുനോക്കിയതേ ഇല്ല. 

നടന്നു തളർന്നു തുടങ്ങി, പ്രത്യേകിച്ചും ബ്രേക്ഫാസ്റ് കാര്യമായി കഴിക്കാത്തതും കൂടിയാണ്. വഴിയിൽ ഒന്നുരണ്ടിടത്തു നാരങ്ങാവെള്ളവും , മോരും വിൽക്കുന്ന സ്ഥല വാസികൾ . കൈയിൽ കരുതിയ വെള്ളം തീർന്നിരുന്നു. പത്തുരൂപ കൊടുത്തു ഒരു ഗ്ളാസ് ഉപ്പിട്ട നാരങ്ങാവെള്ളം കുടിച്ചു.  ദൂരെ മലമുകളിൽ ഒരു ആഞ്ജനേയ പതാക പാറിക്കളിക്കുന്നു. അതാണ് നമ്മുടെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനം. കാര്യമായ തണലൊന്നും ഇനി മുകളിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഇല്ല. സമയം പത്തിനോടടുക്കുന്നു. വെയിൽ കനത്തു. നന്നായി വിയർക്കുന്നുണ്ട്. ഉപ്പിട്ടവെള്ളം കുടിച്ചത് നന്നായി. ആഞ്ജനേയ പതാക അടുത്തടുത്തു വന്നു കൊണ്ടിരുന്നു. അതിനുമുൻപായി ഒരു മരത്തണൽ കണ്ടു. വഴിയിൽ പടർന്നു പന്തലിച്ചുകിടക്കുന്ന ആ മരത്തിന്റെ ബലമുള്ള ശിഖരങ്ങൾ ഒരു ഊഞ്ഞാലുപോലെ താഴേക്ക് വന്നു നിന്നിരുന്നു. അൽപ്പനേരം അവിടെ വിശ്രമിച്ചു. വീണ്ടും നടത്തം ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പേ വഴി രണ്ടായി പിരിയുന്നു. ഇടത്തോട്ടുള്ള വഴി ഒരു ഗുഹയിലേക്കാണ് നീളുന്നത്. തിരിച്ചിറങ്ങുംവഴി ഗുഹയിൽക്കേറാം എന്ന് വിചാരിച്ചു വലത്തോട്ടുള്ളവഴിയിൽ വച്ചുപിടിച്ചു. നേരെ കേറിചെന്നത് ഒരു ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിനു മുൻപിലേക്കാണ്. മരുത്വാമലയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ ഭാഗമാണിതെന്നു തോന്നുന്നു. മുകളിൽ നല്ല തണുത്ത കാറ്റുണ്ട്. പക്ഷെ വെയിലിനു ഒരു കുറവുമില്ല. ഇടക്കിടെ മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുമ്പോൾ ഒരുമാതിരി പൊന്മുടിയിൽ കയറിയപ്പോൾ തോന്നി. പലരും മുകളിലെ പാറയിൽ ഇരിക്കുകയും , കിടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വീട്ടിൽനിന്നു കൊണ്ടുവന്ന ഭക്ഷണ പദാർത്ഥങ്ങൾ പരസ്പരം പങ്കുവെച്ചു. കനത്ത കാറ്റിൽ എൻ്റെ വട്ടത്തൊപ്പി പറന്നു താഴെപ്പോയി.

അടുത്തുതന്നെയായി രണ്ടു പാറകൾ ചെന്നൊരുക്കിയ ചെറിയൊരു തണലിടമുണ്ട്. ഒട്ടുംവെയിലേൽക്കാത്ത ഈ മറവിൽ , കിഴക്കുനിന്നുള്ള തണുത്ത കാറ്റ് ആഞ്ഞടിക്കുന്നു. അങ്ങുദൂരെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ തെക്കേയറ്റം കാണാം. എത്ര സമയം വേണമെങ്കിലും. എത്ര ദിവസം വേണമെങ്കിലും ഈ തണലത്ത് അങ്ങനെ ഇരിക്കാമെന്നു തോന്നുന്നു. വെറുതെയല്ല മുനിമാരും ഋഷിമാരും ധ്യാനിക്കാനായി മരുത്വാമല തിരഞ്ഞെടുത്തത്. മരുത്വാമലയുടെ മുകളിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു നോക്കിയാൽ പശ്ചിമഘട്ടംവും, തെക്കോട്ടുനോക്കിയാൽ കന്യാകുമാരിയും, പടിഞ്ഞാറ് അറബിക്കടലും വ്യക്തമായിക്കാണാം. ഇന്ത്യൻ ഭൂപടത്തിലെ V -ആകൃതിയിലുള്ള തെക്കേ മുനമ്പ് അതേപോലെ കാണാം. ഒപ്പം ബംഗാൾ ഉൾക്കടലും , ഇന്ത്യൻമഹാ സമുദ്രവും , അറബിക്കടലും ചേരുന്ന ത്രിവേണി സംഗമവും. അൽപ്പം പടിഞ്ഞാറോട്ടു തലതിരിച്ചാൽ വിവേകാനന്ദപ്പാറയും, തിരുവള്ളുവർ പ്രതിമയും കാണാം. ഇത്രയും മനോഹരവും, വിശദവുമായൊരു പനോരാമിക് വ്യൂ മറ്റെവിടെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. ഒരു മണിക്കൂറോളം ഞങ്ങൾ ഇവിടെ ചിലവഴിച്ചു. തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോൾ ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രസാദവിതരണം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിലും, ശർക്കരയും ചേർത്ത പ്രസാദം വാങ്ങിക്കഴിച്ചു താഴേക്കിറങ്ങി. വെറുതെകിട്ടിയതിനെ ആരും വെറുതെ വിട്ടില്ല. 

ഇനി നേരത്തെ കാണാതെ വിട്ട ഗുഹയിൽ കയറണം. ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവൻ വര്ഷങ്ങളോളം ധ്യാനിച്ച ഗുഹയാണത്രെ ഇത്. ഇടക്ക് ചട്ടമ്പിസ്വാമികളും ഇവിടെ വന്നിരുന്നത്രെ. ഗുഹയുടെ കവാടം അൽപ്പം ഇടുങ്ങിയതാണ്. കഷ്ട്ടിച്ചു ഒരാൾക്ക് കേറാൻ പാകത്തിൽ. എന്നാൽ ഉൾവശം വിശാലമാണ്. പുറത്തെ ചൂടൊന്നും അകത്തറിയാനേ ഇല്ല. ഞങ്ങൾ കുറച്ചു നേരം ഗുഹക്കകത്തിരുന്നു. അകത്തു ഒരു പട്ടിയുണ്ട്. കണ്ടാൽ നന്നേ ക്ഷീണിതനായ ഒരുവൻ. ഞാൻ എന്റെ ബാഗിലുണ്ടായിരുന്ന ബിസ്ക്കറ്റ് പാക്കറ്റ് പൊട്ടിച്ച് ഒന്ന് രണ്ടു ബിസ്‌ക്കറ്റുകൾ അതിനിട്ടുകൊടുത്തു. നിമിഷാർഥത്തിൽ കക്ഷി എല്ലാം അകത്താക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. നല്ല വിശന്നിരിക്കുകയാണെന്നു മനസ്സിലായി. എൻ്റെ കൈയിലെ ബിസ്‌ക്കറ്റ് പാക്കറ്റ് മുഴുവനോളം അവൻ തിന്നു തീർത്ത്. ഗുഹയിൽ നിന്നിറങ്ങി ഞങ്ങൾ താഴേക്ക് നടക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. പഴയ മരത്തണലിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും ചെറിയ ചാറ്റൽമഴ കിട്ടി. കടുത്ത ചൂടിലെ നനുത്ത മഴ ശരിക്കും ഒരാശ്വാസമായിരുന്നു. താഴെ എത്തുമ്പോഴേക്കും മഴ നിന്നു. ID കാർഡൊക്കെ തൂക്കിയ കുറച്ചു നോർത്ത് ഇന്ത്യക്കാർ മുകളിലേക്ക് കയറിപ്പോകുന്നു. കോളേജ് സ്റ്റുഡൻസോ മറ്റോ ആണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഈ സമയത്തു മലകേറിയാൽ തിരിച്ചിറങ്ങുമ്പോഴേക്കും കരിഞ്ഞുണങ്ങിപ്പോയത് തന്നെ. പക്ഷെ അവരെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്താൻ നിന്നില്ല. സമയം ഒരുമണി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എല്ലാരും നന്നെതളർന്നിട്ടുണ്ട്. താഴത്തെ  കടയിൽ നിന്ന് ഒരു സർബത്ത് വാങ്ങിക്കുടിച്ചു. നന്നായി വിശക്കുന്നുണ്ട്, യാത്രക്കിടെ കഴിച്ച പഴത്തിനും , ബിസ്‌ക്കറ്റിനും വിശപ്പിന്റെ വിളിയെ തടുക്കാനായില്ല. തിരിച്ചും പോകും വഴി എന്തേലും നന്നായിട്ട് കഴിക്കണം.

ഇനി വിടപറയലിന്റെ സമയമാണ്. രാവിലെമുതൽ താങ്ങായും തണലായും, കളിപറഞ്ഞും ചിരിച്ചും കൂടെക്കൂട്ടിയവരോട് യാത്രപറഞ്ഞു എല്ലാവരും വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു. കുറച്ചുപേർ കന്യാകുമാരിയിലേക്കും. തിരിച്ചു വരും വഴി നഗർകോയിലിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. നല്ല വിശപ്പുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ നന്നായിത്തന്നെ വലിച്ചു കേറ്റി. ഫുഡും കഴിച്ചു ഏമ്പക്കവും വിട്ടു നേരെ തിരുവന്തപുരത്തേക്ക് വച്ച് പിടിച്ചു. ഇനി അടുത്ത യാത്രയിൽ കാണാം.  

പിൻകുറിപ്പ് :  

രാമൻ ഒന്ന് മയങ്ങാൻ കിടന്നപ്പോഴാണ് വിഭീഷണൻ ഓടിക്കിതച്ചെത്തിയത്. 

"എന്ത് പറ്റി ബ്രോ ?, മരുന്നുപറിക്കാൻപോയ ഹനുമാൻ ഇങ്ങെത്തിയോ ?"

"ഹനുമാൻ വന്നു പക്ഷെ .!!!"

"Any problem ?"

"അതെ, ചെറിയൊരു പ്രശ്നമുണ്ട്. നാലുതണ്ട് പച്ചമരുന്ന് പറിക്കാനായി വിട്ടവൻ ഇപ്പൊ ഏതോ ഒരു മലയും താങ്ങിയാണ് വന്നത്. നോക്കുകൂലി കിട്ടണം എന്നുപറഞ്ഞു ലങ്കയിലെ ചുമട്ടുതൊഴിലാളികൾ സാധനം താഴെയിറക്കാൻ സമ്മതിക്കുന്നില്ല."

"Oh my god, we are trapped. ഈ ചെറുക്കനിതെന്തിന്റെ കേടാ ?"

ഇതിനിടയിൽ കൈയിൽ ഒരു വലിയ കുന്നുമായി ഹനുമാൻ രംഗപ്രവേശം ചെയ്യുന്നു.

"അതേയ് , ഈ സാധനം , ഈ ചെറിയ സാധനം ഇതെവിടെ വെക്കണം ? "

കലികേറിയ രാമൻ നെഞ്ചും വിരിച്ചുകൊണ്ട് 

"ദാ .. വന്നു വെക്കടാ എൻ്റെ നെഞ്ചത്തോട്ട്..!! you bloody $@%^$#%^#% " (Muted)

--ശുഭം ..!!

മേഘാലയ – “മനം മയക്കുന്ന മഹാത്ഭുതം” - Travelogue Part-4

Day-6 മോളിനോങ് (Mawlynnong), ദൗക്കി (Dawki)

ഇത് ഈ യാത്രയുടെ ആറാമത്തെ ദിവസമാണ്. ഇന്നത്തെ ആദ്യ ലക്ഷ്യസ്ഥാനം മോളിനോങാണ്.  ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വൃത്തിയുള്ള ഗ്രാമം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലമാണ് ഈ പറഞ്ഞ മോളിനോങ്. മേഘാലയയിലെ സ്ഥലങ്ങളൊക്കെ പൊതുവെ നല്ല വൃത്തിയുള്ളവയാണ്. അതുക്കും മേലെയുള്ള ഒരു പ്രദേശം, അതെങ്ങനെയിരിക്കുമെന്നറിയാൻ ശരിക്കും ആകാംക്ഷയുണ്ട്. അതിനുശേഷം പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് Transparent River എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദൗകി നദിയിലേക്കാണ്. ഇന്ത്യ -ബംഗ്ലാദേശ് അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ദൗകി അടിത്തട്ടുവരെ കാണാവുന്നത്ര ക്‌ളീൻ ആണ്.

പതിവുപോലെ നേരം പുലർന്നപ്പോൾ തന്നെ യാത്ര തുടങ്ങി. ഷില്ലോങ്ങിൽ നിന്ന് മോളിനോങ് വരെ ഏകദേശം 80-കിലോമീറ്ററോളം ഉണ്ട്. സ്വന്തമായി വാഹനം ഇല്ലാത്തവർക്ക് പോലീസ് ബസാറിലെ മേഘാലയ ടൂറിസത്തിന്റെ ഓഫീസിൽ ബന്ധപ്പെട്ടാൽ മോളിനോങ് -ദൗക്കി ഏകദിന യാത്രയുടെ ടിക്കറ്റുകൾ ബുക്ക് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. കുന്നിൽ ചെരുവിലൂടെ മുകളിലേക്ക് കേറിക്കേറിയുള്ള യാത്ര ഒരു പുതിയ അനുഭവമായിരുന്നു. ഇവിടെയും വഴി ഒട്ടുമിക്കയിടത്തും വിജനമാണ്. ഇടക്കിടെ കാണുന്ന ചെറിയ ടൗണുകളിൽ മാത്രമേ ആളുകളെ കാണാനുള്ളൂ. മികച്ച നിലവാരമുള്ള റോഡാണ് മോളിനോങ്ങിലേക്ക്, പക്ഷെ അവസാന പത്തു കിലോമീറ്റർ അൽപ്പം മോശമാണ്. പോകും വഴി പ്രായമുള്ള രണ്ടു സ്ത്രീകൾ വണ്ടിക്ക് കൈ കാണിച്ചു. ഇവിടെ പൊതുഗതാഗതസംവിധാനം കുറവാണ്. അതിനാൽ മോളിനോങ്ങിലേക്ക് പോകുന്ന ടാക്സികളെയാണ് ഇവിടുത്തുകാർ  ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇവരിൽ ഒരാളുടെ മകൻ ബാംഗളൂരിൽ അപ്പോളോ ഹോസ്പിറ്റലിൽ നഴ്‌സ്‌ ആയി ജോലി ചെയ്യുകയാണത്രെ. ഞങ്ങൾ അങ്ങ് തെക്ക് കേരളത്തിൽനിന്ന് വരുന്നവരാണെന്നറിഞ്ഞപ്പോൾ അവർ ശരിക്കും ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു. വീടിനു മുന്നിൽ വണ്ടി നിർത്തിയിറങ്ങിയപ്പോൾ പ്രതിഫലമായി ഒരു പത്തിന്റെയോ, ഇരുപത്തിന്റെയോ നോട്ട് ചുരുട്ടി ഞങ്ങൾക്ക് തന്നു. പൈസ സ്നേഹത്തോടെ തിരിച്ചുകൊടുത്തു ഞങ്ങൾ യാത്ര പറഞ്ഞു.

മോളിനോങ് , കണ്ടാൽ ഒരു ഗ്രാമം തന്നെയാണോ എന്ന് സംശയിച്ചു പോകും. വളരെ കുറഞ്ഞ വിസ്തൃതിയേ ഉള്ളൂവെങ്കിലും അതിനകത്തെ റോഡുകളും, കടകളും ഒരു ചെറിയ വിദൂര ടൗൺ പോലെ തോന്നിച്ചു. വണ്ടി പാർക്ക് ചെയ്തു ഞങ്ങൾ മുന്നോട്ടു നടന്നു. ബംഗ്ലാദേശ് ബോർഡറിനോടടുത്താണ് മോളിനോങ് . മുന്നിൽ ഒരു വലിയ ഏറുമാടം കണ്ടു . അതിൻ്റെ മുകളിൽ ചെന്നാൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വിദൂര ദൃശ്യം കാണാം. പക്ഷെ അതൊരു പ്രൈവറ്റ് ഹോം സ്റ്റേയ്ക്കകത്തായതിനാൽ കാണാൻ സാധിച്ചില്ല. റോഡ് ചെന്നവസാനിക്കുന്നത് ഒരു പാർക്കിങ് ഗ്രൗണ്ട് പോലെ തോന്നിച്ച ഒരിടത്താണ്. ചുറ്റിലും ഹോം സ്റ്റേകളും , റെസ്റ്റോറന്റുകളും ഉണ്ട്. സമയം ഒൻപതായി. ഇതുവരെ ഒന്നും കഴിച്ചിട്ടില്ല. ഇവിടുത്തെ റസ്റ്റോറന്റുകൾ മിക്കതും തുറന്നിട്ടില്ല. അവസാനം ഒരു കടയിൽ നിന്ന് ഓംലെറ്റും , ബ്രെഡും കഴിച്ചു. പക്ഷെ ഒടുക്കത്തെ റേറ്റായിരുന്നു. അവിടെവച്ച് ഒരു ബീഹാറുകാരൻ ട്രാവൽ ഗൈഡിനെ കണ്ടുമുട്ടി. പുള്ളി കേരളത്തിലൊക്കെ വന്നിട്ടുണ്ട്. രാവിലെയായതിനാൽ മറ്റു സന്ദർശകർ മറ്റാരുംതന്നെ ഇല്ലായിരുന്നു. ഞാനും മനുവും കൂട്ടി ഗ്രാമം ചുറ്റിക്കാണാൻ തുടങ്ങി. നമ്മുടെ നാടിനെ വച്ച് താരതമ്യം ചെയ്‌താൽ ഇവിടം സ്വർഗ്ഗമാണു. ചപ്പും ചവറും, പ്ലാസ്റ്റിക്കും , വേസ്റ്റും ഒന്നുമില്ലാത്ത ഒരു നാട്. ഇവിടുത്തെ നിയമപ്രകാരം പുറത്തുനിന്നുവരുന്നവർ ഒരു വിധത്തിലുള്ള വേസ്റ്റും ഇവിടെ ഇട്ടിട്ടുപോകാൻ  പാടില്ല. പ്ലാസ്റ്റിക്ക് വേസ്റ്റുകൾ വേസ്റ് ബിന്നിൽ പോലും ഇടാൻപാടില്ല. എല്ലാം തിരിച്ചു കൊണ്ടുപോയേക്കണം. ഗ്രാമത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക വീടുകളും ഇപ്പോൾ ഹോം സ്റ്റേ ആക്കിമാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. എല്ലാവീടുകളുടെ മുന്നിലും മുളകൊണ്ടുള്ള പൂക്കൂടപോലുള്ള കുട്ടകൾ വച്ചിട്ടുണ്ട്. അത് പക്ഷെ ഇവിടുത്തെ ചവറ്റുകുട്ടയാണ്. വീടുകളുടെ മുൻപിലെല്ലാം മികച്ച പൂന്തോട്ടങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. എവിടെ നോക്കിയാലും പൂക്കളാണ്. റോഡിന്റെ വശങ്ങളിലും, കടകളുടെ മുൻപിലും, അങ്ങനെയങ്ങനെ. ഒന്നൊന്നര മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഗ്രാമം മുഴുവൻ ചുറ്റിക്കാണാൻ കഴിഞ്ഞു. ഒരു ദിവസം ഇവിടുത്തെ ഹോം സ്റ്റേയിൽ താമസിച്ചാൽ കൊള്ളാമെന്നു തോന്നി. പക്ഷെ ഇത്തവണ സമയമില്ല. അത് അടുത്ത വരവിന്. പാർക്കിങ് ലോട്ടിലെ കടകളിൽ നിന്ന് കുറച്ചു ഗിഫ്റ്റുകൾ വാങ്ങിച്ചു. മേഘാലയൻ യാത്രയുടെ ഓർമ്മക്കായി.

ദൗകി നടിയായിരുന്നു അടുത്ത ലക്‌ഷ്യം പക്ഷെ ഇവിടെയടുത്തു റിവായ്‌ (Riwai Village) എന്ന മറ്റൊരു ഗ്രാമമുണ്ട്. ദൗക്കിപോകും വഴി അവിടം കൂടി ഒന്ന് സന്ദശിച്ചുപോയേക്കാം എന്ന് കരുതി. മോളിനോങ്ങിൽ നിന്ന് ഒരു എട്ടുപത്തു കിലോമീറ്ററേയുള്ളൂ റിവായിലേക്ക്. ബംഗ്ലാദേശ് വ്യൂ പോയിന്റാണ് ഇവിടുത്തെ മുഖ്യ ആകർഷണം.  ടിക്കറ്റെടുത്തു കയറി. മുളകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഒരു വലിയ ഏറുമാടം , അതിന്റെ മുകളിൽ കയറിച്ചെന്നാൽ അങ്ങ് ദൂരെ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സമതലങ്ങൾ കാണാം. ബംഗ്ലാദേശിൽ ഇപ്പോൾ വെള്ളപ്പൊക്കം നടക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ടാണോ എന്നറിയില്ല ,  സമതലങ്ങളിൽ നിറയെ വെള്ളം കാണപ്പെട്ടു. മോളിനോങ്ങിൽ മിസ് ചെയ്ത ബംഗ്ലാദേശ് വ്യൂ അങ്ങനെ റിവായിൽ തിരികെ കിട്ടി. ഏറുമാടത്തിന്റെ മുകളിൽ നിന്നാൽ കാണുന്നവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഖാസി കുന്നുകളും , ചിറാപുഞ്ചിയുടെ ഭാഗങ്ങളുമാണ്. അതിൻ്റെ ഇടത്തെ കോണിലാണ് ബംഗ്ലാദേശ്. പക്ഷെ ഇവിടെ ദിശാസൂചികകൾ ഒന്നും കൊടുത്തിട്ടില്ല. വരുന്നവർ പലരും ഖാസി കുന്നുകൾ കണ്ട് ബംഗ്ലാദേശ് എന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചു തിരിച്ചുപോകാനാണ് സാധ്യത. ഗൂഗിൾ മാപ്പും , കോമ്പസുമൊക്കെ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഞങ്ങൾ ബംഗ്ലാദേശ് കണ്ടുപിടിച്ചത്.

റിവായിൽ ഒട്ടനവധി ലിവിങ് റൂട്ട് ബ്രിഡ്ജുകൾ ഉണ്ട്. നോൺഗ്രിയാറ്റിലെ ട്രെക്കിങ്ങ് ബുദ്ധിമുട്ടായി തോന്നുന്നവർക്ക് റൂട്ട് ബ്രിഡ്ജ് കാണണമെങ്കിൽ ഇവിടെ വന്നാൽ മതി. റിവായിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു പോകും വഴി ഒരു റൂട്ട് ബ്രിഡ്ജിൽ കൂട്ടിക്കയറി. ഒരു മലയാളി കുടുംബത്തെ അവിടെ കണ്ടു. ഷില്ലോങ്ങിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന രണ്ടു പട്ടാളക്കാരും കുടുംബവുമാണ്.

ഇനി നേരെ ദൗക്കി പിടിക്കണം. പടിഞ്ഞാറൻ ജൈന്ത്യാ ജില്ലയിലെ ഒരു ചെറിയ ടൗൺ ആണ് ദൗക്കി. റിവായിൽ നിന്ന് ഒരു 25 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരും. സമയം ഉച്ച കഴിഞ്ഞു. വഴിയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച പൈനാപ്പിളും , റിവായിൽ നിന്ന് വാങ്ങിച്ച മള്ബറിയുമാണ് ഇന്നത്തെ ഉച്ചഭക്ഷണം. അതുവരെ പോയ രണ്ട് വരിപ്പാത ദൗക്കിയിൽ എത്താൻ നേരം കഷ്ടിച്ചു രണ്ടുവാഹങ്ങൾക്ക് അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും പോകാൻ പാകത്തിന് ചെറുതായി വന്നു. ദൗക്കിക്ക് ഒരു കിലോമീറ്റർ മുൻപേ തന്നെ ആളുകൾ ബോട്ടിങ് ചെയ്യണോ എന്നും ചോദിച്ച് വണ്ടിക്ക് കൈകാണിച്ചു തുടങ്ങി. ടൂറിസ്റ്റുകളെ ചാക്കിട്ടുപിടിക്കുകയാണ് ഇവരുടെ ലക്‌ഷ്യം. കുറച്ചു കൂടി മുന്നോട്ടു പോയപ്പോൾ ദൗക്കി നദിയും , ദൗക്കി പാലവും കാണാറായി. ദൗക്കി പാലം ഒരു അത്ഭുതം തന്നെയാണ്. 1932-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നിര്മിച്ചതാണീ പാലം. ഏകദേശം മുന്നൂറു മീറ്ററിലധികം നീളമുണ്ടിതിന്. ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലദേശും തമ്മിലുള്ള ഒരു സിംഗിൾ പോയിന്റ് കണക്ഷനാണീ ഉരുക്കുനിർമ്മിത തൂക്കുപാലം. പാലത്തിന്റെ മറുഭാഗം ബംഗ്ലാദേശാണ്. തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലമായതിനാൽ ഇവിടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അനുവദനീയമല്ല. പാലത്തിൽ വണ്ടി നിർത്താനും പാടില്ല.ഒപ്പം  ഓവർ ടേക്കിങ്ങും. ഞങ്ങൾ ദൗക്കി പാലം കടന്നു മറുവശത്തെത്തി. പാലത്തിലൂടെ ഒരു സമയം ഒരേ ദിശയിൽ മാത്രമേ വണ്ടികൾ കടത്തി വിടുന്നുള്ളൂ. രണ്ട് പട്ടാളക്കാർ ഇരുവശത്തും നിന്നാണ് ഇവിടുത്തെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. വളരെ ഇടുങ്ങിയതാണീ പാലം. പാലം കടന്നാൽ പിന്നെ ഒരു വണ്ടിക്ക് പോകാനുള്ള സ്ഥലമേയുള്ളൂ. വലിയ ട്രെക്കുകൾ എതിരെ വന്നാൽ പിന്നെ മുന്നോട്ടുള്ള യാത്ര വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. കുറച്ചു കൂടി മുന്നോട്ടു പോയാൽ ബംഗ്ലാദേശ് ആയി. അവിടെ ചെക്‌പോസ്റ്റിൽ ബംഗ്ലാദേശ് പട്ടാളക്കാർ നിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഫോണിൽ വൊഡാഫോൺ മാറി ബംഗ്ലാദേശിലെ ഗ്രാമീൺ ഫോണിന്റെ സിഗ്നലുകൾ ലഭിച്ചു തുടങ്ങി. അങ്ങനെ ആദ്യമായി എൻ്റെ ഫോൺ ഇൻറർനാഷനൽ റോമിങ് കണ്ടു. ട്രാഫിക്ക് രൂക്ഷമായതിനാൽ ഞങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചു പോന്നു. ദൗക്കി പാലം തിരിച്ചു കടന്നു ഇപ്പുറം വന്നു. വണ്ടി പാർക്ക് ചെയ്യാൻ ഒരു പയ്യൻ ചോദിക്കുകപോലും ചെയ്യാതെ സഹായിച്ചു. ഇയാളുടെ അനിയൻ ഒരു വഞ്ചിക്കാരനാണ് (Sam Raimi, Contact: 81328 47026), ബോട്ടിങ്ങിനു ആളെ പിടിക്കാനുള്ള അടവാണിതൊക്കെ. 

വണ്ടി പാർക്ക് ചെയ്തു താഴേക്കിറങ്ങിച്ചെന്നു. ദൗക്കി നദിയിൽ നിറയെ വഞ്ചികളാണ്.  മീൻ പിടിക്കുന്നവരും , സഞ്ചാരികളും.  600-700 രൂപയാണ് 15-20 മിനുട്ട് നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ബോട്ടിങ്ങിന്റെ ചാർജ്. മരംകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നീളംകുറഞ്ഞ , വീതിയേറിയ വഞ്ചികൾ ദൗക്കിയിൽ തലങ്ങും വിലങ്ങും പായുന്നു. മഴക്കാലമായതിനാൽ ദൗക്കി പൂർണമായും സുതാര്യമായിട്ടില്ല. നവംബർ -ഡിസംബർ മാസമാണ് ദൗക്കി സന്ദർശിക്കാൻ ഏറ്റവും ഉചിതം. ആഴം കുറഞ്ഞിടങ്ങളിൽ അടിത്തട്ടുവരെ ക്ലിയറായി കാണാനുണ്ടായിരുന്നു. വെള്ളം തെളിഞ്ഞിരുന്ന ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ വഞ്ചികൾ നദിക്ക് മുകളിൽ വെള്ളത്തിൽ തൊടാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നതായി തോന്നി. നദിയുടെ മറുകരയിൽ നിറയെ മീൻ പിടുത്തക്കാരാണ്. പാറക്കെട്ടുകൾക്കിടയിൽനിന്ന് നദിയിലേക്ക് നീളുന്ന ചൂണ്ടക്കയറുകൾ. ചൂണ്ടക്കൊളുത്തിൽ ഇരയെക്കോർത്തു  കാത്തിരിക്കുന്നവർ.  നദിയുടെ വലത്തേ അറ്റത്ത് ഒരു വലിയ പാറ കാണാം. ഒരു ഒറ്റക്കൊമ്പനെക്കണക്കെ. ബംഗ്ലാദേശുമായുള്ള അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കുന്നത് ഈ പാറയാണ്. അപ്പുറത്ത് ബംഗ്ലാദേശികളും , ഇപ്പുറത്ത് ഇൻഡ്യാക്കാരും. അതിർത്തി മാറിക്കയറുന്നവരെ ഒരു പട്ടാളക്കാരൻ ശകാരിച്ചു തിരികെ അയക്കുന്നു. ബംഗ്ലാദേശികൾ വലിയ വായിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നു. മുകളിൽക്കയറി റോഡിൽ നിന്നാൽക്കാണുന്ന ദൗക്കിയുടെ വൈകുന്നേരക്കാഴ്ച നയന മനോഹരമാണ്. പല നിറത്തിലുള്ള വഞ്ചികൾ ദൗക്കിയെ അലങ്കരിക്കുന്നു. നല്ല വിശപ്പ് , ഉച്ച ഭക്ഷണം ഇനിയും കഴിച്ചിട്ടില്ല. ദൗക്കിയിൽ നിന്ന് പൈനാപ്പിൾ കഴിച്ചു. പിന്നെ തിരിച്ചു വരുന്ന വഴിയിൽ ചായയും കടിയും. ഏതാണ്ട് നമ്മുടെ നാട്ടിലെ നെയ്യപ്പം പോലൊരു സാധനമാണ് കഴിച്ചത്. പക്ഷെ മധുരം കുറവാണ്.

ഷില്ലോങ്ങിൽ തിരിച്ചെത്താറായി , സമയം നാലുകഴിഞ്ഞു.  ട്രഡീഷണൽ മേഘാലയ ഫുഡിന് പേര് കേട്ട ഒരു സ്ഥലത്തെ കുറിച്ച് ഇന്നലെ നോൺഗ്രിയാറ്റിലെ ട്രെക്കിങ്ങിനിടയിൽ ടെഡി പറഞ്ഞിരുന്നു. അത് ഇവിടെ അടുത്ത് എവിടെയോ ആണ്. ഒയോ സിൽവർ ബ്രൂക്ക്  (OYO 19688 Silver Brook Resort) റിസോർട്ടാണ് ലാൻഡ്മാർക്ക് ആയി പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഭാഗ്യം പോകും വഴിയേ സ്ഥലം കണ്ടു. റിസോർട്ടിനടുത്ത് MN Store, Mylliem Madan ling Syiem എന്ന് ബോർഡ് വച്ച ഒരു കടയുണ്ട്. പുറത്തുനിന്നും കണ്ടാൽ ഒരു ഹോട്ടൽ ആണെന്ന് തോന്നുകയില്ല. ഒരു ഫിഷ് താലി ഓർഡർ ചെയ്തു. ഇന്നലെ ടിർണ്ണയിൽ കഴിച്ചതുപോലെയുള്ള ഊണ് , ഒപ്പം മീൻ വറുത്തതും, മുളകരച്ച മീൻ ചമ്മന്തിയും. മേഘാലയിൽ സാധാരണ ആളുകൾ പോലും സ്പൂൺ ഉപയോഗിച്ചാണ് ചോറ് കഴിച്ചു കാണുന്നത്. അത് ഞാനും ഒന്ന് ട്രൈ ചെയ്തു നോക്കി. പാമ്പിനെ തിന്നുന്നവരുടെ നാട്ടിൽ നടുക്കഷ്ണം തിന്നണം എന്നല്ലേ. ബീഫ് വിഭവങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. ഞങ്ങൾ ബീഫ് കഴിക്കും എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ കടയിൽ നിന്ന ചേച്ചിക്ക് അത്ഭുതം. പൊതുവെ പുറമെ നിന്ന് വരുന്നവർ എല്ലാവരും ബീഫ് വിരോധികൾ ആണെന്നാണ്‌ പാവം വിചാരിച്ചു വെച്ചിരിക്കുന്നത്. ആസ്സാമീസ് ഊണിനെ അപേക്ഷിച്ച് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ് മേഘാലയയിലെ ഭക്ഷണത്തിൽ. ഊണിനൊപ്പം മുളകും , ഉള്ളിയും സലാഡ് പോലെ വിളമ്പുന്നരീതിയും പൊതുവെ എല്ലായിടത്തും കണ്ടുവരുന്നു. ഊണ് കുശാൽ. ബിൽ പേ ചെയ്തു പുറത്തേക്കിറങ്ങി. മടങ്ങും വഴി സിൽവർ ബ്രൂക്കിലേക്ക് ഒന്നെത്തിനോക്കി. ഒരുബാക്ക് പാക്കേഴ്സ് ഹോസ്റ്റൽ കൂടിയാണ് ഈ റിസോർട്ട്. ഒപ്പം ക്യംപിങിനും , ടെന്റടിക്കാനുമൊക്കെയുള്ള സൗകര്യവും ഇവിടെ ഉണ്ട്. 

അങ്ങനെ ഇന്നത്തെ ദിവസം ഇവിടെ തീരുന്നു. നാളെ ഷില്ലോങ്ങിനോട് വിട പറയും.

Day-7 ഉമിയം തടാകം (Umiam Lake), ഡോൺ ബോസ്‌കോ (Don Bosco) Museum

ഷില്ലോങ്ങിലെ ആദ്യദിവസത്തെ ബക്കറ്റ് ലിസ്റ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ സ്ഥലമായിരുന്നു ഉമിയം തടാകം. ഞങ്ങളുടെ ഗസ്റ്റ് ഹൌസിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്താണിത്. എന്നാൽ സമയ പരിമിതി മൂലം സന്ദർശനം സാധ്യമായില്ല. ഇന്നത്തെ ദിവസം കൂടുതൽ സ്ഥലങ്ങൾ പ്ലാൻ ചെയ്യാതിരുന്നതിനാൽ ആദ്യം തന്നെ  ഉമിയം  കാണാൻ പോയേക്കാം എന്ന് കരുതി

ഗുവാഹത്തി -ഷില്ലോങ് പാതയിൽ ഷില്ലോങ് എത്തുന്നതിനു ഒരു പത്ത് - പതിനഞ്ചു കിലോമീറ്റർ മുൻപാണ് ഉമിയം. ശരിക്കും പറഞ്ഞാൽ ഉമിയം ഡാമിന്റെ റിസെർവോയർ ആണ് ഈ തടാകം. ഇതിന്റെ വിശാലതയും , ഭംഗിയും സഞ്ചാരികളെ ഇങ്ങോട്ട് ആകർഷിക്കുന്നു. ബോട്ടിങ് , കയാക്കിങ് സൗകര്യങ്ങളൊക്കെ ഇവിടെയുണ്ട്. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണം, തടാകത്തിനു നടുവിലുള്ള ഒരു ചെറിയ തുരുത്താണ്.  ഇവിടേക്കും ബോട്ടിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ സമയം ചെലവഴിക്കാൻ പറ്റിയ ഇടമാണിവിടം. ഇന്നലെ വൈകുന്നേരം ഇത് വഴി വന്നപ്പോൾ ഉമിയത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആകാശം കാണാൻ നല്ല ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു HDR ചിത്രം കണക്കെ. ഉമിയും തടാകത്തിന്റെ

ഒരു ഭാഗത്തുകൂടിയാണ് ഷില്ലോങ് പാത കയറിപ്പോകുന്നത്. പാതയുടെ ഒരു ഭാഗത്തു നിറയെ താൽക്കാലികമായി നിർമ്മിച്ച കടകളുണ്ട്. ചായയും , കാപ്പിയുമൊക്കെ കിട്ടുന്നവ. ഉമിയത്തിന്റെ വശങ്ങളിൽ വളർന്ന മരങ്ങളിൽ ഏറുമാടം കണക്കെയാണിവ കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയത്. ഒന്നോ രണ്ടോ മരക്കുറ്റികളുടെ ബലത്തിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നവ. അതിനുള്ളിൽ കേറി നിൽക്കുന്ന കാര്യം ആലോചിച്ചാൽ തന്നെ പേടിയാകും. ഭാഗ്യത്തിന് നമ്മൾ പുറത്തു നിന്നാണ് സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നത്. കടക്കാരൻ മാത്രമേ ഉള്ളിൽ നില്കുന്നുള്ളൂ. അയാൾക്കിതൊക്കെ വെറും നിസ്സാരം.  അൽപ്പനേരം ഉമിയത്തിൽ ചിലവഴിച്ചു ഞങ്ങൾ ഡോൺ ബോസ്കോ മ്യൂസിയം കാണാൻ പുറപ്പെട്ടു.

ഷില്ലോങ് നഗരത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയാണ് ഈ മ്യൂസിയം. വാർഡ്‌സ് ലേക്കിൽ നിന്ന് ഒരു നാലോ അഞ്ചോ കിലോമീറ്റർ മാത്രം. ഷില്ലോങ്ങിൽ നല്ല തിരക്കുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ വാഹനം ഒച്ചിഴയും പോലെയാണ് മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നത്. ക്ലച്ചിലും , ബ്രേക്കിലും മാറി മാറി അമർത്തി കാലു വേദനയെടുത്തു തുടങ്ങി. ഇത്തവണയും പതിവുപോലെ ഗൂഗിൾ മാപ്പ് ചതിച്ചു. വന്ന സ്ഥലത്തുകൂടി രണ്ടു മൂന്നു തവണ ചുറ്റിക്കറങ്ങിയിട്ടും മ്യൂസിയം കാണുന്നില്ല. പോരാത്തതിന് വളരെ ഇടുങ്ങിയ റോഡും. അവസാനം വഴിയിൽ കണ്ടവരോട് ചോദിച്ചു മ്യൂസിയത്തിന്റെ ലൊക്കേഷൻ മനസ്സിലാക്കി.

DON BOSCO CENTRE FOR INDIGENOUS CULTURES -ന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ , ഏഴു നിലകളിലായി , ഏകദേശം 56000 സ്‌ക്വയർ ഫീറ്റ് വിസ്തൃതിയിൽ ഉള്ള ഒരു വലിയ മ്യൂസിയമാണ്‌ ഡോൺ ബോസ്കോ. 2003 മുതലാണ് ഈ മ്യൂസിയം പൂർണ്ണ തോതിൽ പ്രവർത്തനസജ്ജമായത്. ഫാദർ മനോജ് ചുരുളിയിൽ എന്ന മലയാളി വൈദികനാണ് ഇതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഡയറക്ടർ.  മ്യൂസിയത്തിന്റെ പേരും , ചരിത്രവും കേട്ടപ്പോൾ വെറുമൊരു ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറി മ്യൂസിയം ആയിരിക്കും എന്നാണ് കരുതിയത്. പക്ഷെ ടിക്കറ്റ് എടുത്തു ഉള്ളിൽ കയറിയപ്പോഴാണ് ആദ്യം ദിവസം കണ്ട ആസ്സാം സ്റ്റേറ്റ് മ്യൂസിയതിനെയൊക്കെ എടുത്തു കിണറ്റിലെറിയാൻ തോന്നിയത്. ഹൈദരാബാദിലെ സലാർജംഗ് മ്യൂസിയം കഴിഞ്ഞാൽ ഞാൻ കണ്ടതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും മികച്ച മ്യൂസിയമാണ് ഡോൺ ബോസ്കോ. വളരെ പ്രൊഫഷണൽ ആയി ഒരുക്കി , മെയിന്റയിൻ ചെയ്തു പോരുന്ന ഈ മ്യൂസിയം, നല്ലൊരു അനുഭവമാണ് സമ്മാനിച്ചത്. നോർത്ത് ഈസ്റ്റിന്റെ മുഴുവൻ ചരിത്രം തന്നെ ഈ ഏഴു നിലകളിൽ അനാവരണം ചെയ്യുന്നു. 100 രൂപയാണ് ഒരാൾക്ക് എൻട്രി ഫീ. ക്യാമറക്ക് പ്രത്യേകം ടിക്കറ്റ് എടുക്കണം. എല്ലാ നിലകളിലും സഹായത്തിനു ഗൈഡുമാർ ഉണ്ട്. കല, സംസ്കാരം , ചരിത്രം , ജനങ്ങൾ , കൃഷി , പാരമ്പര്യം , സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങീ ഇരുപതോളം ഗ്യാലറികളിലായിട്ടാണ് പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ഒന്ന് കയറി ഇറങ്ങുമ്പോഴേക്കും വടക്കു -കിഴക്കൻ സംസ്ക്കാരവും , ചരിത്രവും മുഴുവനായി  നമുക്ക് മുന്നിലേക്കെത്തുന്നു.

മേഘാലയക്കാർ കോഴികളെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ്. മേഘാലയയിലെ സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ പലതവണ കണ്ടിട്ടുള്ളതാണ് കോഴിയുടെ പ്രതിമകളും , ഫ്ലാഗുകളുമൊക്കെ. പല കടകളിലും കോഴിയുടെ ചിത്രം പ്രദര്ശിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. വണ്ടികളുടെ ഡാഷ് ബോർഡിൽ വരെ കോഴികൾ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. കണ്ടപ്പോൾ രസകരമായിത്തോന്നിയ ഈ കാഴ്ചകൾക്ക് പുറകിലുള്ള കാര്യമെന്നത്  ഉത്തരം കിട്ടാതെ കിടക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഡോൺ ബോസ്കോ അതിനുത്തരം തന്നു. മേഘാലയക്കാരുടെ കോഴിക്കഥ , അതിപ്രകാരമാണ്.

ആദിയിൽ ദൈവം ഏഴു കുടുംബങ്ങളെ (The Seven Huts) ഭൂമിലേക്കയച്ചു , അവർ ഖാസി കുന്നുകളിൽ സസുഖം വാണു. Lum Sohpetbneng കുന്നിലുള്ള ഒരു വലിയ ദിവ്യവൃക്ഷമായിരുന്നു ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യർക്ക് സ്വർഗത്തിൽ ദൈവത്തിനടുത്തേക്ക് പോയി വരാനുള്ള ഒരേയൊരു വഴി. എന്നാൽ മനുഷ്യരെ ദൈവത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റാൻ പദ്ധതിയിട്ട പിശാച് മനുഷ്യരെക്കൊണ്ട് ആ മരം മുറിപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചു. വലിയ മരം സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള വെളിച്ചത്തെ തടയുന്നുവെന്നും , അത് മുറിച്ചു കളഞ്ഞാൽ ഭൂമിയിൽ മുഴുവൻ വെളിച്ചം വീഴുമെന്നും പിശാച് മനുഷ്യരെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ചതിയറിയാതെ  മനുഷ്യർ മരം മുറിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ഓരോ ദിവസവും മുറിച്ചിടുന്ന മരം പിറ്റേന്ന് രാവിലെയാകുമ്പോഴേക്കും പഴയ സ്ഥിതിയിലേക്ക് മാറുന്ന കാഴ്ച എല്ലാരേയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. എന്താണ് ഇതിനുപിന്നിൽ സംഗതിയെന്നറിയാൻ മനുഷ്യർ കുറച്ചു പേരെ രാത്രി കാവലിനുനിർത്തി. എല്ലാ ദിവസവും രാത്രി അവിടെ ഒരു കടുവ വരുന്നുണ്ടെന്നും , മുറിച്ച മരത്തിന്റെ കടക്കൽ അത് തന്റെ വലിയ നാക്കുകൊണ്ടു നക്കുകയും , തൽക്ഷണം തന്നെ മരം വീണ്ടും വളർന്നു പഴയപോലെ ആവുകയും ചെയ്യുന്നതായി അവർ കണ്ടെത്തി. അങ്ങനെ പിറ്റേന്നു വൈകുന്നേരം മരം മുറിച്ചതിനപ്പുറം, മനുഷ്യർ തങ്ങളുടെ മൂർച്ചയേറിയ വാളും , കോടാലികളും മരത്തിനു ചുറ്റും വച്ച്. രാത്രിയിൽ മരത്തിൽ നക്കാൻ വന്ന കടുവ മുറിവേറ്റു തിരിച്ചോടി. അങ്ങനെ വിജയകരമായി മരം മുറി പൂർത്തിയായി. മരം മുറിച്ചു ഭൂമി മുഴുവൻ വെളിച്ചം വീഴുന്നത് കാണാൻ കാത്തു നിന്ന മനുഷ്യരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് അന്ന് മുതൽ അവിടെ സൂര്യൻ ഉദിച്ചില്ല. അവസാനം തെറ്റുമനസ്സിലായ മനുഷ്യർ സൂര്യനെയും ദൈവത്തെയും പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ഒരു പൂവങ്കോഴിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. കോഴിയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ സൂര്യൻ വീണ്ടുമുദിക്കാമെന്നു സമ്മതിച്ചു. 

അന്ന് മുതൽ കോഴിയെ ദൈവത്തിനും , മനുഷ്യർക്കുമിടയിലുള്ള മധ്യസ്ഥനായാണ് ഖാസി സമൂഹം കാണുന്നത്. മേൽപ്പറഞ്ഞ കഥയ്ക്ക് കാലക്രമേണ മറ്റുപല പതിപ്പുകളും പ്രചാരത്തിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. മരങ്ങളുടെയും, പ്രകൃതിയുടെ നാശം അത് മനുഷ്യകുലത്തിനുതന്നെ അപകടമുളവാക്കുന്നതാണ് എന്നാണ് ഈ കഥകൾ എല്ലാംതന്നെ പറഞ്ഞു വെക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെയാവണം ഖാസി സമൂഹത്തിൽ മരങ്ങളും , കല്ലും ,മണ്ണും വരെ ദൈവതുല്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ് ഇത്  നൽകുന്ന സന്ദേശം.

കോഴിക്കഥയും വായിച്ചു ഞങ്ങൾ മുകളിലത്തെ ഗ്യാലറിയിലേക്ക് നടന്നു. അവിടെ ഒരിടത്തു മികച്ച ബാലചിത്രത്തിനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് നേടിയ, സന്തോഷ് ശിവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ജോണി എന്ന ചലച്ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സെയിന്റ് ജോൺ ബോസ്‌കോയുടെ ജീവചരിത്രമാണീ ചലച്ചിത്രം. അവിടുന്നും മുകളിലേക്ക് കയറിയാൽ ഒരു മീഡിയ ഗ്യാലറിയുണ്ട്. വടക്കു കിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന പത്തുമിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു ഡോകുമെന്റ്ററി ഇവിടെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഞാനും , മനുവും മാത്രമായിരുന്നിട്ടുപോലും ഞങ്ങൾക്കായി ഒരു ഷോ അവർ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.

മീഡിയ ഗ്യാലറിയുടെ മുകളിലത്തെ നില ഒരു ആകാശ പാതയാണ് (Sky Walk).  ഏഴുനിലകളുള്ള മ്യൂസിയം ബിൽഡിങ്ങിന്റെ മുകളിലൂടെയുള്ള ഒരു സ്‌കൈ വാക്ക്. അതിനു മുകളിലൂടെ നടന്നാൽ ഷില്ലോങ് നഗരത്തിന്റെ ഒരു പനോരാമിക് ദൃശ്യം കാണാൻ സാധിക്കും. ഒരു മനോഹരമായ കാഴ്ചയാണിത്. മഴ പെയ്തു തുടങ്ങിയതിനാൽ സ്‌കൈ വാക്കിൽ അധികനേരം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇനി നേരെ പോലീസ് ബസാറിലേക്ക്. കുറച്ചു ഷോപ്പിങ്ങും , ഫുഡ് അടിയുമാണ് ലക്‌ഷ്യം. 

മഴ പെയ്തതോടുകൂടി ഷില്ലോങ്ങിൽ ട്രാഫിക്ക് ബ്ലോക്ക് പതിവിലും കൂടുതലാണ്. പോലീസ് ബസാറിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും സമയം ഉച്ചയായി. ഷില്ലോങ്ങിലെ അവസാന ദിവസമാണ് ഇന്ന്. തിരക്കേറിയ പോലീസ് ബസാറിലെ ഞങ്ങൾ അലഞ്ഞു തിരിഞ്ഞു. ഷില്ലോങ് സ്പെഷ്യൽ ചായപ്പൊടിയും, മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും കുറച്ചു ഷോ പീസുകളും ഡോൺ ബോസ്കോ മ്യൂസിയത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ വാങ്ങിച്ചിരുന്നു. അവിടെ തനതു നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും. ആര്ട്ട് വർക്കുകളും വിൽക്കുന്നൊരു ചെറിയ സ്റ്റാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഞാൻ പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും പോലീസ് ബസാറിൽ നിന്ന് വാങ്ങിച്ചില്ല. ബസാറിലെ കടക്കാരെ മിക്കവരെയും കണ്ടിട്ട് നോർത്ത് ഇന്ത്യൻസിനെപ്പോലെ തോന്നിച്ചു. ഒരുപാട് ബംഗാളി മധുരപലഹാരക്കടകളും ഈ തെരുവിൽ ഉണ്ട്. തിരക്കേറിയ ആ തെരുവിന്റെ നടുവിൽ ഒരു തീയേറ്ററും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മനു കുട്ടികൾക്കുള്ള കുറെ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങിച്ചു. നൂറ്റമ്പതും , ഇരുന്നൂറു രൂപ വിലപറഞ്ഞ സാധനങ്ങൾ വിലപേശിയാൽ ഒറ്റയടിക്ക്  നൂറുരൂപക്കും, അതിൽ കുറഞ്ഞ വിലക്കും വാങ്ങിക്കാൻ  സാധിക്കും. പക്ഷെ ഞങ്ങൾ അധികം വിലപേശാൻ നിന്നില്ല. റോഡരികിലെ കച്ചവടക്കാർ ലാഭമുണ്ടാക്കാനായി വിൽക്കുന്നവരല്ല. മറിച്ചു ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടറ്റവും കൂട്ടിമുട്ടിക്കാൻ വേണ്ടി കഷ്ട്ടപ്പെടുന്നവരാണ്. കുറെ മധുര പലഹാരങ്ങളും വാങ്ങിച്ചു. ബംഗാളികളുടെ പലഹാരക്കടകളായി ഞങ്ങളുടെ ഞങ്ങളുടെ ലക്‌ഷ്യം. ജിലേബിയും, ഗുലാബ് ജാമൂനും, പിന്നെ പേരറിയാത്ത എന്തൊക്കെയോ വാങ്ങിച്ചു കഴിച്ചു. അടുത്തുകണ്ട ചൈനീസ് ഫുഡ് സ്റ്റാളിൽ നിന്ന് രണ്ടു മോമോസും കൂടി വാങ്ങിച്ചു തിന്നു. ഒട്ടുമിക്ക ദിവസവും ഭക്ഷണം മൊത്തത്തിൽ സ്ട്രീറ്റ് ഫുഡ് തന്നെയായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇന്ന് ഏതേലും നല്ല റെസ്റ്റോറന്റിൽ കയറി ഊണ് കഴിക്കാം എന്ന് വിചാരിച്ചു. അടുത്തുകണ്ട അത്യാവശ്യം ഭേദപ്പെട്ട ഹോട്ടലിൽ തന്നെ കയറി.  ന്യൂഡിൽസും, ഫ്രെയ്‌ഡ്‌ റൈസും, ചിക്കനും ഓർഡർ ചെയ്തു, കൂടെ  ഫലൂദയും. ഫുഡ് കഴിച്ചു വയർ പൊട്ടാറായി. ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായിട്ടാണെന്നു തോന്നുന്നു ഇത്രയും കൂടിയ അളവിൽ ഭക്ഷണം കഴിച്ചത്.

അങ്ങനെ ഷില്ലോങ്ങിനോട് ഗുഡ് ബൈ പറയുകയാണ്. ഇത്രയും ദിവസത്തെ സുന്ദര നിമിഷങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച മേഘാലയയോടും. ഗസ്റ്റ് ഹൌസ്  വെക്കേറ്റ് ചെയ്ത് വൈകുന്നേരത്തോട് കൂടി ഞങ്ങൾ ഗുവാഹാട്ടിക്ക് തിരിച്ചു, ഗുവാഹത്തി എത്തും വരെ നല്ല മഴയായിരുന്നു. നാളെ ഉച്ചക്കാണ് ഗുവാഹത്തിയിൽനിന്നും  ഡൽഹിയിലേക്കുള്ള എൻ്റെ ഫ്ലൈറ്റ്. രാത്രി എട്ടോടുകൂടി ഗുവാഹത്തി എത്തി. എയർപോർട്ടിനടുത്തുള്ള  ആന്ധ്ര ഹോട്ടലിൽ നിന്നും ഡിന്നർ കഴിച്ചു. റേറ്റ് ഇച്ചിരി കത്തിയായിരുന്നു. എയർപോർട്ടിനടുത്തുതന്നെയുള്ള ഒരു ഹോട്ടലിലാണ് ഇന്ന് താമസം. ഗുവാഹത്തിയിലെ ആദ്യ ദിനത്തിലും ഇവിടെ തന്നെയായിരുന്നു താമസം. വാടകക്കെടുത്ത കാർ ഗുവാഹത്തിയിൽ റിട്ടേൺ ചെയ്തു. ഇത്രയും ദിവസം, ഒരു കേടുപാടുകളും വരുത്താതെ ഞങ്ങളെ തിരിച്ചെത്തിച്ചതിൽ നന്ദി പറഞ്ഞു കൊണ്ട്.

Day-8 നോർത്ത് ഈസ്റ്റിനോട് വിട പറയുന്നു

ഒരാഴ്ചത്തെ യാത്ര ക്ഷീണം കാരണം ഇന്ന് ഉണരാൻ ഒരൽപം വൈകി. അപ്പോഴേക്കും മനു ഇറങ്ങാൻ തയ്യാറായിരുന്നു. കൊൽക്കത്ത വഴി കൊച്ചിക്കുള്ള അവന്റെ ഫ്ലൈറ്റ് രാവിലെയാണ്. മനുവിനെ യാത്രയാക്കി. 

നന്ദി മനൂ .. ഒരാഴ്ചത്തെ കാഴ്ചകൾക്കൊപ്പം കൂടെ നിന്നതിനു, പരാതികളൊന്നും ഇല്ലാതെ എന്നെ അഡ്ജസ്റ് ചെയ്തതിനു, കോ -ഡ്രൈവർ ആയതിനു, അങ്ങനെ എല്ലാത്തിനും. 

ഒരിക്കൽക്കൂടി ആ പഴയ ആസാമീസ്  റെസ്റ്റോറന്റിൽ കയറി.  ഇനിയൊരവസരം എന്ന് കിട്ടുമെന്നറിയില്ല. ആസാമീസ് താലി കഴിച്ചു. അന്നതിന് പതിവിലേറെ സ്വാദ് തോന്നിച്ചു.  

ഉച്ചയോടെ ഡെല്ഹിക്കുള്ള ഫ്ലൈറ്റ് കയറി. അനുപൂജ ചൗദരി എന്ന മറ്റൊരു ലേഡി പൈലറ്റ് ആയിരുന്നു സാരഥി. താഴെ ബ്രഹ്മപുത്ര നദി അതിന്റെ പൂര്ണവിശാലതയിൽ കാണാറായി. രണ്ട് -രണ്ടര മണിക്കൂറിൽ  ഡൽഹിയിൽ എത്തി. എൻ്റെ ഒരു ക്ലാസ്സ്‌മേറ്റ് ഡെൽഹിയിലുണ്ട്. റിജോ എന്നാണ് പേര്. വൈകുന്നേരം അവനെ കാണാൻ പോണം. റിജോ ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയിൽ ജോലി ചെയ്യുകയാണ്. അന്നത്തെ അത്താഴം റിജോയുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു. നല്ല ചോറും, ചിക്കനും, ബീഫും വയറുപൊട്ടുമാറ് കഴിപ്പിച്ചിട്ടാണ് റിജോയും, വൈഫും എന്നെ യാത്രയാക്കിയത്. തിരിച്ചു ഡൽഹി എയർപോർട്ടിൽ എത്തി. 

പുലർച്ചെയാണ് തിരുവനന്തപുരം ഫ്‌ളൈറ്റ്. സെക്യൂരിറ്റി ചെക്കിനിടയിൽ എൻ്റെ വാട്ടർബോട്ടിൽ  സ്കാനറിനുള്ളിൽ കുടുങ്ങിപ്പോയി. അര മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞാണ് ഞാനിതറിഞ്ഞത്. തിരിച്ചു സെക്യൂരിറ്റി ചെക്ക് നടക്കുന്നിടത്തു ചെന്നപ്പോൾ ബോട്ടിൽ അവിടെ CISF -കാർ എടുത്തു വച്ചിട്ടുണ്ട്. അഞ്ചു മിനിട്ടു നേരം കുറെ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിച്ചെങ്കിലും സാധനം തിരിച്ചുകിട്ടി. നല്ല ഉറക്കം വരുന്നുണ്ട്. ഒന്ന് മയങ്ങിയപ്പോഴേക്കും ഫ്ലൈറ്റിന്റെ ബോർഡിങ് കോൾ വന്നു. തിരുവനന്തപുരം വഴി മാലിക്ക്‌ പോകുന്ന Air India AI 263 ആണ് ഫ്ലൈറ്റ്. 182 സീറ്റിംഗ് കപ്പാസിറ്റിയുള്ള എയർബസ്  A321 സീരീസിലുള്ള ഒരു ഭീമൻ. ക്യാപ്റ്റൻ വരുൺ നായർ ആണ് പൈലറ്റ്. ഞാൻ ഫ്ലൈറ്റിൽ കേറിയ ഉടനെത്തന്നെ ഉറക്കം തുടങ്ങി. ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റിനായി എയർഹോസ്റ്റസ് വിളിച്ചപ്പോഴാണ് മയക്കം വിട്ടത്. ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റ് കലക്കി. ഉപ്പുമാവും, വടയും, ഡെസേർട്ടും അടങ്ങിയ സ്വാദേറിയ പ്രാതൽ.  പൊതുവെ ഇത്തവണ എയർ ഇന്ത്യയിൽ ലഭിച്ചതെല്ലാം വളരെ മികച്ച ഭക്ഷണ സാധനങ്ങളായിരുന്നു. ക്വാണ്ടിറ്റിയും ആവശ്യത്തിൽ അധികം ഉണ്ടായിരുന്നു. 

അങ്ങനെ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ യമണ്ടൻ മേഘാലയൻ യാത്രക്ക് ശേഷം ശ്രീപദ്മനാഭന്റെ മണ്ണിൽ തിരിച്ചെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ യാത്ര തന്ന അനുഭവങ്ങൾ ചെറുതല്ല. ചെറാപുഞ്ചിയിലെ മഴയും, ഡൗക്കിയിലെ തെളിനീരും, ഷില്ലോങ്ങിലെ തണുപ്പും  മനസ്സിനെയും  ശരീരത്തെയും ഒരുപോലെ റീഫ്രഷ് ചെയ്തതുപോലെ. റീഫ്രഷ് ബട്ടണും ഞെക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഇനിയുള്ള ഓഫിസ് ദിനങ്ങളിൽ മേഘാലയ ഒരു നനുത്ത ഓർമ്മ തന്നെയായിരിക്കും. ഓരോ യാത്രകളും അധ്യാപകരെപ്പോലെയാണ്,  ഓരോരോ പാഠങ്ങളാണ് അത് നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്. ചിലതു ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ചിലതു സംസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ചിലതു അതിജീവനത്തെക്കുറിച്ചും,  മറ്റു ചിലത് മനുഷ്യത്വത്തെക്കുറിച്ചും, അങ്ങനെ പലതും പഠിപ്പിക്കുന്നു.  പ്രകൃതിയും , മനുഷ്യരും പരസ്പ്പരപൂരകങ്ങളാണ് എന്നതാണ് മേഘാലയൻ യാത്ര എനിക്ക് കാണിച്ചു തന്നത്. പ്രകൃതി നശിക്കുന്നിടത്തു മനുഷ്യർ ഇല്ലാതാകുന്നു. സ്വർണത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ പൂജാ വിഗ്രഹങ്ങൾക്ക് പകരം , കല്ലിനെയും , മണ്ണിനെയും , മരത്തെയും മനുഷ്യൻ പൂജിക്കുന്ന ഒരു കാലം വരണം. നമ്മൾ പ്രകൃതിയോട് ചെയ്ത ചെയ്തികൾക്ക് അങ്ങനെയെങ്കിലും ഒരു പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാൻ സാധിക്കട്ടെ

“One of the first conditions of happiness is that the link between Man and Nature shall not be broken” – Leo Tolstoy

- ശുഭം-